Leman van Praag

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Inhoud:** Het document is een register van nieuwe marktvergunningen ("Opvoeringen") in Amsterdam. Het bevat persoonlijke gegevens (naam, geboortedatum, adres), de toegewezen marktlocatie, de ingangsdatum van de vergunning en de aard van de koopwaar. * **Terminologie:** * *Retributie:* De belasting of vergoeding die marktkooplieden betaalden voor hun standplaats. * *Ongeregeld:* Handel in diverse, vaak gebruikte goederen die niet onder één specifieke categorie vallen (curiosa, kleine huisraad). * *Geen textiel:* Een opvallende beperking bij tweedehands goederen, waarschijnlijk vanwege de schaarste aan stoffen en de strenge distributieregels (textielpunten) tijdens de bezettingsjaren. * **Locaties:** De genoemde markten zijn de Dapperstraat, Gaaspstraat, Waterlooplein, Lindengracht en Nieuwmarkt. * **Toestand:** Het document is een getypte lijst met doorslagen, typerend voor de gemeentelijke bureaucratie van die tijd.

Getypte lijst van marktmutaties.

* **Administratieve structuur:** Het document weerspiegelt de strakke gemeentelijke controle op de Amsterdamse markten tijdens de vroege jaren '40. Elke koopman is geregistreerd met gedetailleerde persoonsgegevens en standplaatsinformatie. * **Taal en spelling:** Gebruik van verouderde spelling zoals "visch" en "galanteriesën". Afkortingen zoals "hs." (huis), "bv." (boven) en "I/II/III" (verdiepingen) zijn standaard voor Amsterdamse adresnotaties. * **Markten:** Genoemde locaties zijn de Dapperstraat, Gaaspstraat, Waterlooplein, Lindengracht en Nieuwmarkt. * **Schaarste:** De herhaalde toevoeging "(geen textiel)" bij tweedehands goederen wijst op de distributie- en grondstoffenschaarste tijdens de bezettingsjaren; textiel was strikt gerantsoeneerd en de handel erin streng gereguleerd.

Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.

# TRANSCRIPTIE [Gedrukt briefhoofd:] **W. POLAK** **MED. DOCTs. ARTS** **Prins Hendrikkade 144** **AMSTERDAM.** ————— [Handgeschreven tekst 1, rechtsboven:] 21-XI-'41.- [Handgeschreven tekst 1, midden:] L.S. de heer A Praag is ziek en onder behande- ling van W Polak. ________________________ [Handgeschreven tekst 2, onderaan:] Geno. Czaar Peterstr. opgenomen in Z.H. 12/12 -'41 [Handtekeni...

# TRANSCRIPTIE **[Stempel linksboven:]** BIJBLAD VAN: M. No. 24/4/1 1940 15/3-'40 . DOORGEZONDEN: **[Linker kolom:]** Deze man mag niet meer standwerken; dit is verboden met drukwerken, bovendien verkoopt hij zwendel of hij probeert het publiek te suggereeren, dat er zwendel- mogelijkheden in zitten; op zijn minst bezwendelt hij dus het publiek. 17-3-40 . WHaan [handtek...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] R. Marpurgo - van Praag pl. 14 Waterlooplein. verblijft in Duitschland [Schuin hieronder genoteerd:] m. i. geen bezwaar. 30-3-'43 deHaan [onderstreept] [Linksonder, ondersteboven en in spiegelbeeld (doorslag van stempel op voorzijde):] No. W. 1343

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] Les. M.de Boer. [Linksboven:] VP/HG. 26/72/4 M. [Midden, handgeschreven:] extra [Rechtsmidden:] 18 December 1939. den Heer Ph.v.Praag-Sigaar, Vrolikstraat 253, Amsterdam-Oost. Wijk 20. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 12 November jl. verleen ik U hierbij gedurende ten hoogste drie maanden na dato dezes, in verband met Uw gezondheidstoestand, ve...

# TRANSCRIPTIE **W. POLAK** **MED. DOCTS. ARTS** **Prins Hendrikkade 144** **AMSTERDAM.** 30/12 '41. L.S. De heer A. van Praag, 23. 12. '41. uit het ziekenhuis ontslagen, mag voorlopig zijn marktwerkzaamheden nog niet hervatten. *WPolak.* [Administratieve aantekeningen onder de handtekening:] 226 / B / B 13/1 '42 Uiterwaardenstr. 142 I [onleesbare paraaf] Opgev. 5/1 - 42, ing. 22/12 - 41 [onle...