Salomon Porcelijn
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 32
Salomon Porcelijn (geb. 1883) was een viskoopman op de Waterloopleinmarkt. In april 1942 vroeg hij om inschrijving voor de distributie van gerookte en gedroogde vis. In 1942 was hij actief op de stand 'visch' en 'overig'. Overleed in februari 1943.
Lotgevallen
Handel
Archiefstukken & Foto's
Archiefdocumenten
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Het document is een zakelijk en beleefd verzoek van S. Porcelijn aan een niet nader genoemde instantie (waarschijnlijk de gemeente of een distributiedienst). De schrijver geeft aan werkzaam te zijn als marktkoopman in gerookte en gedroogde vis, waarschijnlijk op de markt aan de Jan Barthoutshof (aangeduid als "Janbartsh."). De kern van de brief is het verzoek om opgenomen te worden in de "verdeling" of "Distributie". Dit wijst op de noodzaak voor ondernemers in oorlogstijd om officiële toewijzingen van goederen te krijgen om hun handel te kunnen voortzetten. De toon is formeel ("Weledele Heer", "verzoek ik u"). De naam bovenaan is in een opvallend groter en sierlijker handschrift geschreven, mogelijk als een soort briefhoofd.
Getypte administratieve lijst.
* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.
Document
Het document is een nauwkeurige administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam in het begin van 1942. De term "Opgevoerd" duidt op personen die nieuw zijn toegevoegd aan een specifieke registratie of vergunningslijst. Opvallende elementen: * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Lindengracht) tot Oost (Transvaalbuurt) en West (Jan Evertsenstraat). Er zijn ook handelaren uit omliggende plaatsen zoals Huizen, Volendam en Zandvoort. * **Namen:** Een aanzienlijk deel van de namen op deze lijst (zoals Boas, Blitz, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper) is van Joodse herkomst.
Document
* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats visch
Waterlooplein — standplaats " 16-2-42
Waterlooplein — standplaats " 16-2-42
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier. * **Datum:** 7 mei 1942. * **Plaats:** Amsterdam. * **Afzender:** Abraham Porcelijn, winkelier aan de Nieuwe Prinsengracht 40. * **Kenmerken:** Bevat een bedrijfsstempel linksboven, een handgeschreven 'P' in blauw potlood bovenaan, en diverse administratieve stempels en aantekeningen onderaan de pag...
# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] A. PORCELIJN N. Prinsengracht 40 AMSTERDAM [Rechtsboven:] [Blauw potlood: P] Amsterdam 7 Mei 1942 M.H.! Ondergeteekende Abraham Porcelijn verzoekt U beleefd in aanmer,, king te komen, bij de verdeeling van gepelde Garnalen, daar ik die altijd in mijn winkel aan de Nieuwe Prinsengracht 40 heb verkocht. Hoogachtend De Ondergeteekende A. Porcelijn [Onderaan,...
# Salomon Hakker 18 Nov. 1906. A'dam Reitzstr 31 II (O.). A.35. No. 564699. Erkenn K 37321. [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]
Salomon Lakmaker 6/4/02 A'dam, Lepelstr. 89 III (C). A 35. No. 589714 Erk -42309- [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]
# TRANSCRIPTIE **MAURITS POLAK** **IMPORTEUR „JAN PLANK”** **SCHEERBENOODIGDHEDEN EN PARFUMERIËN** № 85/3/M. 1939 SWAMMERDAMSTRAAT 20 — AMSTERDAM-O. TELEFOON 54607 --- POSTCHEQUE EN GIRO No. 307158 AMSTERDAM, 8 1. 1938. (HOLLAND) Marktwezen Amsterdam. [Aantekening in handschrift: m.v. Insp.] Myneheeren! Herhaalde malen komt het voor dat uit willekeur de kramenzetter Cohen, van het Waterloopl...