[Pagina 22]

22

Tabel 9.
Oogsten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . f 16.22
Transport naar pakhuis à 6 cent per veldkist . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55.—
Pakmateriaal à 70 ct. per kist . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 420.—
Verpakken à 15 ct. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90.—
Amortisatie loods, machines veldkisten toezicht à 27 ct. . . . . . . . . 162.—
Uitgaven f. o. b. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18.—
Uitgaven c. i. f. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1164.—
—————————
Totale oogst en transportkosten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . f 1925.22
De totale uitgaven voor 1 ha. zijn dus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . f 136.63
1925.22
—————————
f 2061.85

Bij een oogst van 600 kisten per ha. bedragen dus de totaalkosten per kist f 2061.85 : 600 = f 3.44. Bij een investatie van f 1200.— à 7% wordt de totaalproductie prijs dus f 3.44 + f 0.14 = f 3.58.

Voor Suriname bedraagt het veldwerk ruim 6% van de totale onkosten, zoodat hier dus ruim 93% van de totale kosten van het oogsten ontstaan. Zoodat meer nog voor Suriname dan voor Palestina geldt, dat op het totaal der kosten per kist het geen zin zoude hebben goedkoop op het veld te werken, omdat dit op het eindresultaat nauwelijks bemerkt zou worden. Indien dus de kosten der investatie eenigszins zouden stijgen, door het aanleggen van polders en irrigatiewerken voor grootere oppervlakten, dan zou hierdoor de rentedienst weliswaar op zichzelve aanmerkelijk belast worden, maar gezien in het totaal der kosten nauwelijks van beteekenis zijn.

Wanneer dus gemiddeld een prijs van f 3.58 wordt behaald, dan zijn alle kosten + rente gedekt, alles wat meer wordt verkregen is winst. Dr. Fernandes ⁴) (pag. 39) deelt mede, dat bij den verkoop in New York gemiddeld f 5.43 voor het Florida'sche fruit werd verkregen. In Nederland betaalde men toen tusschen Augustus en December ⁴) (pag. 37) f 5.— tot f 5.50 voor Surinaamsche sinaasappels. De prijzen te Rotterdam voor andere sinaasappels waren in Augustus van dat jaar f 5.—, in September f 4.—, in October f 5.— en in November f 5.50. In December toen een prijsdaling optrad tot f 4.50, dus ook nog een ruime winst latende, was er geen Surinaamsch fruit meer aan de markt.

In de maanden, welke ons interesseeren, waren volgens tabel 7, de prijzen als volgt voor sinaasappels uit California, f. o. b. New York :

[Pagina 23]

23

Tabel 10.
1932/33 1933/34 1935/36 1936/37
Augustus f 3.88 f 4.05 f 5.04 f 7.24
September 3.92 3.78 5.77 7.25
October 3.45 4.03 5.27 6.26
November 3.58 3.49 4.15 3.87

Uit deze weinige getallen blijkt, dat in deze periode slechts 2 × onder den kostprijs zou zijn geleverd. Daarbij moeten wij bedenken, dat New York een markt is, welke rijkelijk uit het eigen achterland van zomersinaasappels wordt voorzien. De Europeesche markten zijn eenigszins gunstiger in deze maanden. Uit de groote schommelingen tusschen f 7.27 en f 3.45 blijkt echter wel, dat we zeer op onze hoede moeten zijn en moeten trachten de kosten zoo laag mogelijk te houden. Zooals gezegd, zullen deze bezuinigingen in hoofdzaak gezocht moeten worden op de kosten na het oogsten. Suriname met zijn groote houtrijkdom moet allereerst een goede, doch zeer goedkoope kist produceeren. Proeven met dit doel zijn reeds vroeger ondernomen en weer afgebroken. Thans is dit onderwerp weer ter hand genomen en de stijgende afzetmogelijkheid zal zeker een stimulans voor de zaagmolens zijn, hun krachten in deze te beproeven. Door den stijgenden oogst zal het ook mogelijk zijn den inkoop van papier en spijkers gunstig te beïnvloeden.

Bij commercieel beheer zal de mechanische sorteer-inrichting eveneens een verlaging der sorteer- en pakkosten meebrengen, als hiermede voldoende gewerkt is en een grootere oogst, door grootere routine der arbeidsters en arbeiders, snel verwerkt zal kunnen worden. De 3-wekelijksche verschepingen zijn voorloopig, een voelbare handicap omdat hierdoor geen vast personeel met groote routine kan verkregen worden. Ook dit zal bij een stijgenden oogst beter worden en in cijfers uitdrukbaar. De vracht, welke thans f 1.10 per kist bedraagt, zal ook een punt van zorgvuldig overleg moeten uitmaken, als het aanbod groot genoeg zal zijn geworden, om onderhandelingen met de vervoerders niet tot het vragen van een gunst te maken, maar een punt van ernstige commercieele overweging. Wat vrachtprijzen betreft zijn wij niet op de ongunstigste plaats, maar ook niet op de gunstigste.

De volgende tabel moge dit toonen:

Tabel 11.
Surin. Palest. Spanje Braz. Calif. Z. Afr.
Vrachtprijzen 2/6 1/2 1/1 3/6 3/8 2/11 Deze pagina's bieden een gedetailleerd inzicht in de rentabiliteit van de Surinaamse sinaasappelteelt in het midden van de jaren 1930.

• Kostenstructuur: Tabel 9 toont aan dat de kosten na de oogst (verpakking, transport, afschrijving) verreweg het grootste deel van de totale kosten uitmaken (93%). De eigenlijke teeltkosten op het veld zijn relatief verwaarloosbaar. De kostprijs per kist wordt berekend op f 3.58.
• Marktpositie: De tekst vergelijkt de Surinaamse sinaasappel met concurrenten uit Florida, Californië en Palestina. Hoewel de prijzen op de wereldmarkt fluctueren (Tabel 10), wordt geconcludeerd dat export over het algemeen winstgevend is, mits de prijzen boven de f 3.58 blijven.
• Efficiëntie en Innovatie: De auteur pleit voor kostenbesparingen door de productie van eigen Surinaamse houten kisten, mechanische sortering en het opbouwen van routine bij het personeel.
• Logistiek: Tabel 11 vergelijkt de vrachtprijzen (gegeven in Britse shillings/pence, bijv. 2/6 voor Suriname). Suriname bevindt zich qua transportkosten in een middenpositie vergeleken met landen als Spanje (zeer goedkoop) en Californië of Brazilië (duurder). Dit document is hoogstwaarschijnlijk onderdeel van een economisch rapport over de landbouwontwikkeling in Suriname tijdens het interbellum. De vermelding van "Dr. Fernandes" verwijst vrijwel zeker naar D.S. Fernandes, die in die periode een centrale rol speelde in de modernisering van de Surinaamse landbouw.

De tekst weerspiegelt de pogingen van het koloniale bestuur om de economie van Suriname te diversifiëren door de export van citrusvruchten te stimuleren, als alternatief voor kwijnende sectoren zoals suiker of cacao. Het benadrukt de noodzaak van een "commercieel beheer" en schaalvergroting om op de wereldmarkt te kunnen concurreren. De data over de jaren 1932-1937 plaatsen dit document in de context van het herstel na de Grote Depressie.