Officieel rapport van de Dienst van het Marktwezen. 26 januari 1939. No 2/B/14/1 M. 1939
R A P P O R T.

P.J.W. Helder, oud 45 jaar, wonende Anjeliersstraat 119 huis, ver-
zocht aan de Nederl. Groenten-en Fruitcentrale erkenning als kleinhan-
delaar met groenten en fruit. Naar aanleiding van dat verzoek ontving hy
tenslotte bygaand schryven van voormelde Centrale, waarin verzocht wordt
een verklaring van de Directie van het Marktwezen waaruit zyn handels-
verleden blykt. Helder trekt de laatste 4 á 5 jaren onafgebroken steun.
Een en ander werd door M.S. bevestigd. In de administratie van het
Marktwezen is dan ook niets omtrent zyn persoon te vinden, daar hy
de Centrale Markt nimmer bezocht, terwyl hy ook geen vent-standplaats-
vergunning of bezit of een marktplaats bezet heeft. Hy verklaarde op
de oude markt aan de Marnixstraat regelmatig te hebben gekocht. Verschei-
dene grossiers heb ik op de markt met Helder bezocht. Onder deze gros-
siers bevonden zich Beugel, Springorum en v. Thyn. Zy verklaarden zonder
uitzondering dat Helder jaren achtereen by hen kocht en als straatven-
ter bekend was.

Den Heer Bedryfschef Amsterdam, 26 Januari 1939.
v/h Marktwezen.

[Handtekening]
[Handtekening]
Marktopzichter.

[Handgeschreven toevoeging:]
Gebleken is nog dat Helder even voor de periode
van de jubileumfeesten in Sept. 38 één keer handelsgeld
ontving en in dien tijd eenige weken op een
dagmarkt de Lindengracht stond.

30/1-'39
2 B / 14 / 2 1
26/1 '39 [paraaf] * Aanleiding: De heer P.J.W. Helder wil officieel erkend worden als groenten- en fruithandelaar. De 'Nederl. Groenten-en Fruitcentrale' vereist hiervoor een bewijs van zijn handelsverleden van de Amsterdamse marktautoriteiten.
* Problematiek: Helder is officieel onbekend bij de administratie van het Marktwezen. Hij heeft geen vergunningen gehad en bezocht de nieuwe Centrale Markthallen (geopend in 1934) niet. Bovendien ontvangt hij al jarenlang 'steun' (sociale uitkering), wat vaak betekende dat men officieel niet mocht werken.
* Bewijsvoering: Om zijn claim te staven, heeft een marktopzichter met Helder diverse grossiers bezocht op de 'oude markt' aan de Marnixstraat (waar de groothandel gevestigd was voordat deze naar de Jan van Galenstraat verhuisde). Deze grossiers bevestigen dat hij jarenlang als straatventer actief was.
* Aanvulling: Een handgeschreven notitie onderaan vermeldt dat hij in september 1938 kortstondig op de markt aan de Lindengracht heeft gestaan, rond de tijd van de jubileumfeesten (het 40-jarig regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina). Dit document biedt een inkijkje in de strenge regulering van de handel en de sociale zekerheid in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. In de jaren '30 (de crisisjaren) was de controle op 'steuntrekkers' die clandestien bijverdienden zeer streng. De 'Nederl. Groenten-en Fruitcentrale' was een crisisorgaan dat toezag op de distributie en handel in tuinbouwproducten. Het document illustreert de overgangsfase van de informele straathandel (op de oude locaties zoals de Marnixstraat) naar de meer gereguleerde handel via centrale marktplaatsen en officiële vergunningen. De Anjeliersstraat en Lindengracht situeren de aanvrager midden in de Jordaan, een wijk waar straathandel toen een essentieel onderdeel van de lokale economie was. P.J.W. Helder (45 jaar) Bedrijfschef van het Marktwezen Marktopzichter grossiers Beugel Springorum en v. Thyn.