Zakelijke brief (getypt doorslagexemplaar). 19 mei 1939. De Directeur (instantie niet expliciet vermeld, waarschijnlijk een gemeentelijke dienst of de Kamer van Koophandel te Amsterdam). De Secretaris van de Commissie van Advies, bedoeld in het Crisis-Organisatie-besluit 1933, Den Haag. 2B/73/2 M.

Verzonden 19/5 [handgeschreven]

VP/G.

19 Mei 1939.

den Heer Secretaris van de
Commissie van Advies, bedoeld
in het Crisis-Organisatie-
besluit 1933,
Lange Voorhout 1 en 3,
's-Gravenhage.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 10 dezer(No.T. 88/Msk/C.B.) heb ik de eer U te berichten, dat I. Speyer reeds sedert 15 Augustus 1938 als winkelier in perceel Geleenstraat 3, Amsterdam-Zuid, is gevestigd. De Geleenstraat is een zystraat van de Maasstraat, waar verscheidene groenten-, fruit- en aardappelzaken gevestigd zyn. In de Geleenstraat zelf is Speyer de eenige handelaar. Hy schynt zich aldaar te kunnen handhaven, waaruit wellicht mag worden afgeleid, dat het aantal groenten- en fruithandelaren nog voor uitbreiding met Speyer vatbaar was.

De Directeur, Deze brief is een formeel antwoord op een inlichtingenverzoek betreffende de vestiging van een winkelier, de heer I. Speyer, in Amsterdam.

• Inhoud: De afzender bevestigt dat I. Speyer sinds augustus 1938 een groenten- en fruitwinkel exploiteert aan de Geleenstraat 3. Er wordt een korte analyse gegeven van de marktsituatie: hoewel er in de nabijgelegen Maasstraat veel concurrentie is, is Speyer de enige in zijn eigen straat. Het feit dat hij na bijna een jaar nog steeds actief is ("zich aldaar te kunnen handhaven"), wordt gebruikt als bewijs dat er economische ruimte was voor zijn zaak.
• Taalgebruik: Het document hanteert de typische ambtelijke stijl van de jaren '30, inclusief archaïsche spellingen zoals "zyn" (zijn), "eenige" (enige) en "hy" (hij).
• Doel: De informatie dient als advies voor de Commissie van Advies inzake het Crisis-Organisatie-besluit. Dit wijst op een procedure rondom vestigingsvergunningen, waarbij de overheid probeerde te voorkomen dat er te veel winkels in dezelfde sector kwamen (sanering/regulering van de middenstand tijdens de crisis). * Crisis-Organisatie-besluit 1933: Dit besluit was een van de instrumenten van de Nederlandse overheid om de economische gevolgen van de Grote Depressie te bestrijden. Het gaf de minister de bevoegdheid om in te grijpen in het bedrijfsleven, bijvoorbeeld door de vestiging van nieuwe bedrijven te beperken via de Vestigingswet. Men wilde hiermee "destructieve concurrentie" en faillissementen in een oververzadigde markt voorkomen.
• Locatie: De Geleenstraat ligt in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid. Dit was een moderne stadsuitbreiding (Plan Zuid) waar in de jaren '30 veel joodse ondernemers en gezinnen neerstreken.
• Historisch perspectief: De brief is gedateerd mei 1939, minder dan een jaar voor de Duitse inval in Nederland. In de daaropvolgende oorlogsjaren zouden joodse winkeliers zoals de heer Speyer (afhankelijk van zijn achtergrond, de naam Speyer komt veel voor in joodse families) te maken krijgen met onteigening en deportatie. De administratieve precisie over zijn vestiging in dit document staat in schril contrast met de komende rechteloosheid. I. Speyer M. Kamer van Koophandel