Dienstbrief / Oproeping (doorslag of concept). 22 september 1939. Vermoedelijk een gemeentelijke instantie in Amsterdam (gezien de codes "vE. vE." en de verwijzing naar de Dapperstraat). Den Heer L. Matteman, 3e Oosterparkstraat 18, Amsterdam-Oost (Wijk 20). vE. vE.

26/59/1 M.
Verzonden 22/9-39 [handgeschreven]

                                    22 September 1939


                    den Heer L. Matteman,
                    3e Oosterparkstraat 18,
                    Amsterdam-Oost.
                            Wijk 20.

Oproeping niet geregeld
bezetten plaats. [handgeschreven]

                    Dapperstraat


    25 September 1939, 9 uur v.m. Dit document is een officiële kennisgeving of oproeping gericht aan de heer L. Matteman. De kern van het bericht is een afspraak op de Dapperstraat op maandag 25 september 1939 om 9:00 uur 's ochtends.

Opvallend zijn de handgeschreven aantekeningen. De eerste, "Verzonden 22/9-39", is een administratieve notitie van verzending. De tweede handgeschreven tekst, "Oproeping niet geregeld / bezetten plaats", is cruciaal voor de duiding. Het suggereert dat de normale procedure voor het oproepen niet is gevolgd of dat er een onregelmatigheid was met betrekking tot het "bezetten van een plaats". Gezien de locatie (Dapperstraat) en de achtergrond van de geadresseerde, verwijst dit zeer waarschijnlijk naar een standplaats op de markt.

De codes linksboven ("vE. vE." en "26/59/1 M.") verwijzen naar de archiefordening van de verzendende instantie, waarschijnlijk de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De datum van het document, september 1939, is historisch beladen. De Tweede Wereldoorlog was net uitgebroken met de inval in Polen, en in Nederland was de mobilisatie in volle gang.

De geadresseerde, Levie Matteman (geboren in 1888), was een Joodse koopman die inderdaad op de 3e Oosterparkstraat 18 woonde. Als marktkoopman was hij voor zijn inkomen afhankelijk van een standplaats op de markt, in dit geval waarschijnlijk de Dappermarkt. De Dapperstraat is sinds 1910 een officiële marktstraat.

Het document biedt een inkijkje in de dagelijkse administratieve beslommeringen van een marktkoopman aan de vooravond van de bezetting. Voor Joodse Amsterdammers zoals de familie Matteman zou de situatie na mei 1940 drastisch verslechteren. Vanaf 1941 werden Joodse kooplieden steeds meer beperkt in hun bewegingsvrijheid en uiteindelijk geweerd van de reguliere markten. Levie Matteman en een groot deel van zijn gezin zijn in 1943 gedeporteerd naar en vermoord in Sobibor. Dit document is daarmee een tastbaar overblijfsel van zijn dagelijks leven en werk vlak voordat de Jodenvervolging in Nederland een aanvang nam. L. Matteman Gemeente Amsterdam Marktwezen