L. Matteman
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
L. Matteman was marktkoopman met vaste standplaatsen op de Dapperstraat en de Westerstraat. In 1939 kreeg hij herhaaldelijke waarschuwingen van de gemeente voor overtredingen van de aanwezigheidsplicht en onregelmatig bezetten van zijn standplaats (nr. 37). In 1940 gaf hij zijn standplaats op de Dappermarkt formeel op wegens economische redenen (geen handel). Zijn echtgenote was B. Matteman-de Groot. Het lotgeval van L. Matteman zelf na 1940 is onbekend uit de beschikbare data.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Ambtelijk advies / briefkaart.
Dit document is een intern ambtelijk advies betreffende de handhaving van marktreglementen. De kern van de zaak is de onregelmatige aanwezigheid van een koopman, L. Matteman, op zijn toegewezen marktplaats (nummer 37). Uit de tekst komt een streng handhavingsbeleid naar voren: 1. **Voorgeschiedenis:** De koopman is al herhaaldelijk gewaarschuwd voor verzuim. 2. **Dreiging:** Pas wanneer intrekking van de standplaatsvergunning dreigt, belooft de betrokkene beterschap. 3. **Conflict:** Er ontstaat een geschil over de geldigheid van een doktersverklaring die door zijn echtgenote is ingediend. De rapporteur twijfelt aan de noodzaak hiervan en stelt dat de koopman fysiek prima in staat is te werken. 4. **Conclusie:** De rapporteur adviseert de Inspecteur om voet bij stuk te houden en de gevraagde vrijstelling af te wijzen.
Ambtelijke notitie/bijblad van de gemeente Amsterdam (Marktwezen).
Dit document betreft de administratieve afhandeling van een marktkwestie in Amsterdam kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Het gaat om het echtpaar Matteman, dat marktplaatsen bezat op twee van de druktste markten van de stad: de Dapperstraat en de Westerstraat. De kern van de zaak is de aanwezigheidsplicht ("niet geregeld plaats bezetten"). Mevrouw Matteman-de Groot heeft een verzoek ingediend (waarschijnlijk om een vergunning over te nemen of een specifieke regeling te treffen), maar dit wordt door de ambtenaren Wolff en Rey negatief geadviseerd. De redenatie is dat haar echtgenoot, L. Matteman, zelf in staat wordt geacht de aangewezen plaatsen op beide markten in te nemen. Er is sprake van een strikte handhaving: L. Matteman wordt opgeroepen om op 30 maart 1939 om "9 uur precies" te verschijnen voor een gesprek, waarschijnlijk om verantwoording af te leggen over het verzuim.
Dienstbrief / Oproeping (doorslag of concept).
Dit document is een officiële kennisgeving of oproeping gericht aan de heer L. Matteman. De kern van het bericht is een afspraak op de Dapperstraat op maandag 25 september 1939 om 9:00 uur 's ochtends. Opvallend zijn de handgeschreven aantekeningen. De eerste, "*Verzonden 22/9-39*", is een administratieve notitie van verzending. De tweede handgeschreven tekst, "*Oproeping niet geregeld / bezetten plaats*", is cruciaal voor de duiding. Het suggereert dat de normale procedure voor het oproepen niet is gevolgd of dat er een onregelmatigheid was met betrekking tot het "bezetten van een plaats". Gezien de locatie (Dapperstraat) en de achtergrond van de geadresseerde, verwijst dit zeer waarschijnlijk naar een standplaats op de markt. De codes linksboven ("vE. vE." en "26/59/1 M.") verwijzen naar de archiefordening van de verzendende instantie, waarschijnlijk de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam.
Administratieve kennisgeving/oproep.
Dit document is een officiële, getypte kennisgeving gericht aan een bewoner van Amsterdam-Oost in september 1939. De structuur van het document duidt op een administratieve procedure, waarschijnlijk van een gemeentelijke instantie zoals de Dienst van het Marktwezen. De belangrijkste kenmerken zijn: * **Geadresseerde:** De heer L. Matteman woonde in de 3e Oosterparkstraat, vlakbij de Dapperstraat. * **Handgeschreven kanttekeningen:** De tekst "Oproeping niet geregeld bezitter plaats" suggereert een onregelmatigheid in de standaardprocedure voor het toewijzen of controleren van een standplaats. * **Locatie en Tijd:** Onderaan staat "Dapperstraat" met een specifiek tijdstip (25 september 1939, 9:00 uur). Dit wijst zeer waarschijnlijk op een afspraak of controle ter plaatse op de Dappermarkt. * **Kenmerken:** De codes "vE. vE." en het referentienummer "26/59/1 M" zijn interne archief- of afdelingscodes.
Voorzijde van een briefkaart (postwaardestuk).
Dit document is een officiële correspondentie gericht aan een gemeentelijke instantie in Amsterdam tijdens de vroege periode van de Duitse bezetting. Enkele opvallende details: * **Administratieve kenmerken:** Het grote paarse stempel "M. 1940" en het nummer "No 26/23/1" zijn waarschijnlijk bij binnenkomst aangebracht door de administratie van het Marktwezen. "M. 1940" staat vermoedelijk voor 'Marktwezen 1940', een jaargang-registratie. * **Terminologie:** Het gebruik van "Alhier" geeft aan dat zowel de afzender als de ontvanger zich in dezelfde stad (Amsterdam) bevonden. "2e Oosterparkstr. 18 hs" duidt op de huisverdieping (het souterrain of de begane grond). * **Poststempel:** Het vlagstempel bevat een waarschuwing tegen natuurbranden ("Een bosch- of heidebrand is verlies voor stad en land"). Dit type poststempels werd destijds veelvuldig gebruikt voor algemene voorlichting.
Handgeschreven briefkaart of ambtelijke kennisgeving.
* **Inhoud:** De schrijver, L. Matteman, zegt formeel zijn of haar standplaats op de Dappermarkt in Amsterdam op. * **Reden:** De reden voor opzegging is van economische aard: er is "geen handel" (geen klandizie of omzet) voor de betreffende koopman/vrouw op die specifieke plek. * **Taalgebruik:** Het schrijven is formeel van toon ("Hoog achtend"). Er is sprake van een grammaticale fout in de laatste regel ("ik ... heeft" in plaats van "ik ... heb"), wat vaker voorkwam in informele of semi-officiële correspondentie uit die tijd. * **Administratieve context:** De aantekening "m Insp." duidt er op dat de brief gericht is aan de Marktinspectie van de gemeente Amsterdam. Het getal "26" rechtsonder is vermoedelijk een archiefnummer of een verwijzing naar het standplaatsnummer.
Officiële brief/oproep van een gemeentelijke instantie.
* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie aan een marktkoopman, de heer L. Matteman. Hij wordt ervan beschuldigd zijn toegewezen marktplaats niet regelmatig te bezetten, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. Dit is in strijd met Artikel 11 van het Marktreglement. * **Juridische consequentie:** De directeur van het Marktwezen dreigt met het intrekken van de marktvergunning (de standplaats). * **Procedure:** Voordat het definitieve besluit tot intrekking wordt genomen, krijgt de betrokkene de gelegenheid om tekst en uitleg te geven tijdens een gesprek met een inspecteur op 20 of 22 november 1940. * **Opmerkelijke details:** De specifieke locatie "Westerstraat" is in de getypte tekst doorgehaald, wat suggereert dat het om een algemene overtreding gaat of dat de specifieke marktlocatie op dat moment niet relevant was voor de formele waarschuwing. De handgeschreven correcties bij de data duiden op een snelle afhandeling van de administratie.
Document
Het document legt vast dat de heer L. Matteman, woonachtig aan de 3e Oosterparkstraat 10-II te Amsterdam, op 5 april 1940 om 9:00 uur is opgeroepen door de marktinspectie. De reden hiervoor was het "niet geregeld bezetten" van zijn vaste standplaats (nummer 37) op de markt in de Westerstraat (Jordaan). De aantekeningen van de inspecteur geven inzicht in de situatie van de koopman: Matteman gaf aan dat hij "geen handel" kon krijgen (weinig klandizie/omzet), wat leidde tot zijn onregelmatige aanwezigheid. Er werd verzocht om een voorlopig uitstel van drie maanden, waar de inspecteur (ondertekend als 'deMaar') geen bezwaar tegen had.
Dienstbrief/Aanzegging.
* **Inhoud:** Het document is een officiële oproep aan een marktkoopman, de heer L. Matteman. Hem wordt verweten dat hij, ondanks een eerdere waarschuwing, zijn aangewezen staanplaats op de Westerstraat-markt niet regelmatig heeft bezet. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar artikel 11 van het 'Reglement op de Markten'. Op basis hiervan dreigt de intrekking van zijn marktvergunning. * **Procedure:** De directeur van het Marktwezen past hoor-en-wederhoor toe door de betrokkene uit te nodigen voor een gesprek met een inspecteur voordat de definitieve beslissing tot intrekking wordt genomen. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch, kenmerkend voor gemeentelijke correspondentie uit die periode.
Ambtelijke oproepingskaart/registratiekaart betreffende marktwezen.
Dit document is een administratieve kaart van de Amsterdamse Marktdienst. De handelaar, L. Matteman, wordt op het matje geroepen omdat hij zijn standplaats (nummer 37) op de Westerstraat-markt niet regelmatig bezet. In die tijd was het verplicht om een toegewezen plek daadwerkelijk te gebruiken, anders liep men het risico de vergunning kwijt te raken. De inspecteur, de heer De Raadt, noteert de reden voor het verzuim: de handelaar ziet "geen kans meer handel te krijgen". Dit duidt op grote economische problemen voor de betrokkene. Er wordt om twee weken uitstel gevraagd, waar de inspecteur mee akkoord gaat ("mijns inziens geen bezwaar"). Het document is vervolgens rondgestuurd ter kennisneming, zoals blijkt uit de naam H. de Wolf en de latere datumstempel in de kantlijn (17 oktober).
Administratieve lijst van marktkooplieden.
* **Structuur:** De lijst is opgedeeld in drie kolommen. Hoewel de eerste kolom redelijk oplopend is (van 21 naar 147), verspringen de nummers in de tweede kolom aanzienlijk (van 159 naar 306 en terug naar 2), wat duidt op een administratieve groepering in plaats van een strikt geografische volgorde op straat. * **Demografie:** Een opvallend groot aandeel van de namen is van Joodse oorsprong (bijv. Melhado, Morpurgo, Heilbron, Boas, Sigaar, Speyer). Dit weerspiegelt de historische bevolkingssamenstelling van de Amsterdamse Dapperbuurt en de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de markthandel van die tijd. * **Bijzonderheden:** * Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "vaste plaatshouders" die de hele week staan en deze groep die specifiek alleen op **zaterdag** komt. * Vrouwen worden soms vermeld met hun eigen achternaam of als "wed:" (weduwe), zoals *wed: Casserus*. * Dubbele namen zoals *de Jong-Gerritsen* en *Clarenburg-Hijmans* komen voor.
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats " 13-4-42
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE vE. vE. 26/59/1 M. *Verzonden 22/9-'39* [handgeschreven] 22 September 1939 den Heer L.Matteman, 3e Oosterparkstraat 18, Amsterdam-Oost. Wijk 20. *Oproeping niet geregeld* [handgeschreven] *bezitter plaats.* [handgeschreven] Dapperstraat 25 September 1939, 9 uur v.m.
# TRANSCRIPTIE vE. vE. 26/59/1 M. *Verzonden 22/9-39* [handgeschreven] 22 September 1939 den Heer L. Matteman, 3e Oosterparkstraat 18, Amsterdam-Oost. Wijk 20. *Oproeping niet geregeld bezetten plaats.* [handgeschreven] ...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve kennisgeving/oproep. * **Datum:** 22 september 1939 (met een afspraak op 25 september 1939). * **Geadresseerde:** De heer L. Matteman, 3e Oosterparkstraat 18, Amsterdam-Oost. * **Referentienummer:** 26/59/1 M. * **Locatie:** Amsterdam (Wijk 20, Dapperstraat).
# TRANSCRIPTIE *extra* den Heer J. Matteman, Vrolikstraat 138, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wyk 20. 33/61/2 M 31 Juli 1940. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 27 Juni jl. verleen ik U hierby alsnog gedurende ten hoogste vier weken na dato dezes uitstel van Uw verplichting ~~tot~~ ^om^ regel- matig Uw plaats op de markt Westerstraat te bezetten. De Directeur,
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtsbericht/Interne notitie op een voorgedrukt formulier (Alg. Zaken Model No. 14). * **Datum:** 21 februari 1939. * **Betreft:** J. Matteman, houder van een voorkeurskaart voor de markt in de Westerstraat. * **Kenmerken:** Bevat diverse administratieve stempels en handgeschreven nummers (o.a. 33/6/1 en 33/6/2 in rood potlood).