12 december 1939. S. Goedel, Tugelaweg 100-II, Amsterdam-Oost. De Weledelgeboren Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat, Amsterdam ("Alhier"). Nº 26/78/1 M. 1939 15/12

A.dam 12 Dec 1939.

Den Weled: Heer Dir: v.h. marktwezen
Jan van Galenstraat.
Alhier.

Weled: Heer.

In antwoord op Uw schrijven, d.d.
9 dezer, deel ik U beleefd mede, dat ik niet
van mijn plaats № 77B, meer gebruik kan maken
om de volgende reden.
1º de Handel zo slecht gaat en er niets te verdienen
is.
2º Naar aanleiding van punt 1. ik genoodzaakt
was, steun aan te vragen, waardoor ik dus nog
die plaats niet meer mag aanhouden.
Vertrouwende dat U hier goede nota van zult
nemen, teken ik met de meeste hoogachting.

Uw. dw. dnr.
S. Goedel
Tugelaweg 100-II-
A. dam. O. De brief is een officieel schrijven waarin een markthandelaar, S. Goedel, zijn marktplaats (nummer 77B) opzegt. De redenen die hij aanvoert zijn puur economisch van aard. Ten eerste stelt hij dat de handel dusdanig slecht gaat dat hij er niet meer van kan rondkomen. Ten tweede geeft hij aan dat hij door dit gebrek aan inkomsten genoodzaakt is geweest om "steun" (sociale bijstand) aan te vragen bij de gemeente.

Een cruciale bepaling in de toenmalige regelgeving voor steunverlening was dat de ontvanger geen neveninkomsten of handelsactiviteiten mocht hebben. Hierdoor was Goedel verplicht zijn marktvergunning op te geven om voor de uitkering in aanmerking te blijven komen. De brief is geschreven in een uiterst beleefde, bijna nederige toon ("Uw dw. dnr." staat voor 'Uw dienstwillige dienaar'), wat typerend was voor de communicatie tussen burgers en overheidsinstanties in die tijd. Dit document is gedateerd op 12 december 1939. Nederland was op dat moment nog neutraal, maar de dreiging van de Tweede Wereldoorlog en de mobilisatie zorgden voor grote economische druk. De Jan van Galenstraat in Amsterdam was de plek waar de Centrale Markthallen gevestigd waren, de werkplek van de directeur van het Marktwezen.

De afzender woonde aan de Tugelaweg in de Transvaalbuurt. Dit was een wijk met een zeer grote Joodse populatie, die vaak werkzaam was in de ambulante handel. De brief werpt een licht op de precaire financiële situatie van kleine zelfstandigen aan de vooravond van de Duitse bezetting. Voor veel van deze Joodse markthandelaren zou de economische achteruitgang in 1939-1940 slechts de voorbode zijn van de veel grotere verschrikkingen die zouden volgen tijdens de bezettingsjaren. Uit historisch onderzoek blijkt dat Simon Goedel, de waarschijnlijke schrijver, en zijn gezin de oorlog helaas niet hebben overleefd. S. Goedel Marktwezen