Officiële brief/waarschuwingsbrief. 5 april 1939. Dienst van het Marktwezen Amsterdam (Jan van Galenstraat 14). De heer Ph. Nikkelsberg (Magersfonteinstraat 10 II, Amsterdam-Oost). [Briefhoofd]
MARKTWEZEN AMSTERDAM HG.
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 30/27/1 M.
BIJLAGE __________
ONDERWERP: __________

[Handgeschreven:] Verzonden 5/4

AMSTERDAM (W.) 5 April 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer Ph. Nikkelsberg,
Magersfonteinstraat 10 II,
Amsterdam-Oost.
Wijk 20.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Waterlooplein te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog vóór 8 April a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 11 April a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

[Voetnoot]
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. De brief is een formele ingebrekestelling van de Dienst van het Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De heer Ph. Nikkelsberg wordt gesommeerd om achterstallig marktgeld te betalen voor zijn standplaats op de Waterloopleinmarkt.

De kernpunten zijn:
1. Verzuim: De ontvanger heeft al meer dan drie weken niet betaald.
2. Deadline: Betaling moet vóór 8 april 1939 binnen zijn.
3. Sanctie: Indien niet wordt betaald, wordt de vaste marktplaats per 11 april 1939 definitief ("onherroepelyk") ingetrokken op basis van het Marktreglement.
4. Coulanceclausule: Er wordt ruimte gelaten voor uitzonderingen (zoals ziekte of armoede/steun), mits dit direct gemeld wordt.

De toon is bureaucratisch en dwingend, typerend voor overheidscommunicatie uit die periode. De spelling ("hierby", "blyft", "onmiddellyk") hanteert de destijds gebruikelijke 'y' voor de 'ij' in getypte ambtelijke stukken. Dit document stamt uit april 1939, een half jaar voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Waterloopleinmarkt was op dat moment het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. De naam van de geadresseerde (Nikkelsberg) en de locatie van de markt duiden erop dat dit een document is uit het sociaaleconomische leven van de Joodse Amsterdammers vlak voor de bezetting.

De Magersfonteinstraat in Amsterdam-Oost, waar de heer Nikkelsberg woonde, maakte deel uit van de Transvaalkwartier-buurt, een wijk waar in die tijd veel Joodse gezinnen woonden. Het Marktwezen was een streng gecontroleerde tak van de gemeente; een standplaats was essentieel voor het levensonderhoud van kleine zelfstandigen. De dreiging van intrekking was dan ook een zware sanctie die direct de bestaanszekerheid van de koopman raakte. Gemeente Amsterdam Marktwezen