Brief (verzoekschrift)
Origineel
Brief (verzoekschrift) 30 november 1939 A. Morpurgo, gevestigd aan de St. Anthoniesbreestraat 38, Amsterdam. De WelEd. Heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. [Stempel/Kenmerk:]
Nº 31/68/1 M. 1939 1/12
[Handgeschreven aantekening in potlood:]
nu insep
[Rechtsboven:]
Amsterdam 30 November 1939.
[Adresvlak:]
Den WelEd. Heer
Directeur
van het Marktwezen
te Amsterdam.
[Inhoud:]
Ondergetekende ontving d.d. 18 October 1939 van U een waarschuwing om mijn plaats op de Uilenburgmarkt geregeld te bezoeken. Ondergetekende heeft aan Uw waarschuwing gehoor gegeven en heeft ook enige weken op de Uilenburgmarkt uitgestald.
Door de mobilisatie omstandigheden enz. waardoor ik onvoldoende handelswaren heb, kan ik op de Uilenburgmarkt niets verdienen en somwijlen zelfs mijn onkosten niet goedmaken.
Om bovenvermelde redenen verzoek ik U derhalve beleefd, mij een uitstel tot het ingebruiknemen van mijn plaats te willen verlenen voor een tijdsduur van 3 maanden, d.i. December, Januari en Februari a.s. waarbij ik mij tevens verplicht, het verschuldigde marktgeld gedurende dit uitstel geregeld te voldoen.
Een gunstig antwoord tegemoetziende, en U bij voorbaat dankend voor Uw toestemming, verblijve
Met Hoogachting,
[Signatuur:] A Morpurgo
St. Ant. Breestraat 38"
Amsterdam C.
[Linksonder:] 80 3.
[Rechtsonder:] 31
--- In deze brief verzoekt de heer A. Morpurgo de directeur van het Marktwezen om ontheffing van de plicht om zijn marktplaats op de Uilenburgmarkt fysiek te bezetten voor een periode van drie maanden.
De aanleiding is een eerdere waarschuwing van de gemeente (18 oktober 1939). Marktkraamhouders waren verplicht hun standplaats regelmatig te gebruiken; deden zij dit niet, dan liepen zij het risico hun vergunning te verliezen. Morpurgo voert economische overmacht aan: door de "mobilisatie omstandigheden" (de dreiging van de Tweede Wereldoorlog en de bijbehorende verstoring van de handel) kan hij niet aan voldoende goederen komen. Hierdoor is exploitatie van de kraam verlieslatend.
Opvallend is zijn aanbod om gedurende de afwezigheid wel het "marktgeld" (de staangeldvergoeding) door te blijven betalen. Dit onderstreept dat het hem erom te doen is zijn officiële rechten op de plek te behouden zonder dat hij gedwongen wordt daar zonder handelswaar te staan.
--- 1. Tijdsbeeld: November 1939 valt in de periode van de "Phoney War" (Schemeroorlog). Nederland was gemobiliseerd en neutraal, maar de economische gevolgen van de oorlog in omringende landen waren al merkbaar door stokkende aanvoerlijnen en schaarste.
2. Locatie: De Uilenburgmarkt was een bekende straatmarkt in de Jodenbuurt van Amsterdam. De St. Anthoniesbreestraat, waar de afzender woonde, vormde het hart van deze wijk.
3. Persoon: De naam Morpurgo is een bekende Sefardisch-Joodse familienaam in Amsterdam. Gezien de datum en de locatie is dit document een getuigenis van de economische strijd van Joodse kleine ondernemers in Amsterdam aan de vooravond van de Duitse bezetting.
4. Administratie: De stempels en codes boven- en onderaan duiden op de nauwgezette archivering door de Gemeentelijke Marktverordening. De aantekening "nu insep" (mogelijk 'nu inspectie' of een dossierverwijzing) wijst op de ambtelijke verwerking van het verzoek. A. Morpurgo Marktwezen