Officiële waarschuwingsbrief van een gemeentelijke instantie. [Briefhoofd met logo Gemeente Amsterdam]
MARKTWEZEN
AMSTERDAM HG.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 30/64/1 M.
BIJLAGE _
ONDERWERP: _

AMSTERDAM (W.) 11 October 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer A. Lopes Dias,
Jodenbreestraat 39 II,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Zwanenburgwal te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog vóór 14 October a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 16 October a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

[Onderaan links:] A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633.
[Bovenaan rechts handgeschreven:] Verzonden 11/10-'39 * Toon en taalgebruik: De brief is formeel en dwingend van aard. Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (zoals "hierby", "blyft" en "onmiddellyk" met een 'y' in plaats van 'ij').
* Inhoud: De ontvanger, de heer Lopes Dias, heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn marktplaats aan de Zwanenburgwal. Hem wordt een ultimatum gesteld van drie dagen (vóór 14 oktober) om te betalen. Gebeurt dit niet, dan verliest hij per 16 oktober definitief zijn vergunning.
* Sociale clausule: Opvallend is de laatste alinea, waarin een ontsnappingsclausule wordt geboden voor mensen die in de "steun" (sociale bijstand) zitten of in het ziekenhuis liggen. Dit wijst op de precaire economische situatie van veel marktkooplieden in die tijd. * Historische periode: De brief dateert van oktober 1939, kort na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa, maar nog vóór de Duitse inval in Nederland (mei 1940). Nederland was op dat moment nog neutraal, maar de economische spanningen waren voelbaar.
* Locatie: De Zwanenburgwal-markt en de Jodenbreestraat lagen in het hart van de Amsterdamse Joodse buurt. Veel Joodse Amsterdammers waren werkzaam in de ambulante handel.
* De geadresseerde: De naam Abraham Lopes Dias komt veelvuldig voor in de archieven van de Jodenvervolging. Hoewel de brief een louter administratieve waarschuwing lijkt over marktgeld, illustreert het de bureaucratische grip van de gemeente op het dagelijks overleven van kleine zelfstandigen in een buurt die enkele jaren later door de bezetter zou worden ontruimd. De strikte handhaving van regels door de Dienst Marktwezen ging ook in de oorlogsjaren onverminderd door, vaak met fatale gevolgen voor de inkomenspositie van Joodse Amsterdammers.