Register/Lijst van een overheidsinstantie (waarschijnlijk politie of gemeentelijke reinigingsdienst).
Origineel
Register/Lijst van een overheidsinstantie (waarschijnlijk politie of gemeentelijke reinigingsdienst). De onderstaande tabel volgt de kolommen van het document: Naam | Geb. plaats en -datum | Adres | Categorie | Levert af aan: | [Bestemmingsadres]
| Naam | Geb. plaats en -datum | Adres | Categorie | Levert af aan: | [Bestemmingsadres] |
|---|---|---|---|---|---|
| Cerneus Dirk | Amsterdam 6-2-1875 | Willemsstraat 59 hs | Krantenophaler | G. Jongebloet | Willemsstraat 79 |
| Mienstra August | Kray (Stettin?) 8-5-1900 | 1e Const. Huygensstr. 25 I | Krantenoph. Doorzoekt vuilnisbakken | C. Mulder / Nam een koopman in de Westerstraat, naam weet hij niet. | Rustenburgerstraat 38 |
| Tartand Petrus Johannes | Amsterdam 9-1-1901 | Geldersekade 56 (Logement) | Krantenoph. | J. Dik | Tilanusstraat 13 |
| Drink Mattheus Jacobus | Rotterdam 10-3-1891 | Lindengracht 231 hs | Oud-papier-ophaler bij winkels | H.G. Jongebloet / Theunissen | Rozengracht 135 / Lijnbaansgracht |
| Maes Cornelis | Amsterdam 4-6-1907 | Fahrenheitstr. 99 huis | Haalt bij vaste winkels kranten en oud carton op. | G. Lieverens & Co / Fa. Broers & Zn. | Prinsengracht 353-355 (papier) / Panamakade loods II (snippers) |
| Mandse Leendert | Nieuwer-Amstel 2-11-1873 | Vespuccistraat 88 I | Krantenophaler | ||
| Lammers Gerardus Augustinus | Amsterdam 15-6-1917 (Werkloos slager) | Rozengracht 87 | Wil oud carton ophalen in winkels en oude kranten ed. langs de huizen waar hij verg. krijgt. | Een handelaar in de Laurierstraat, waarvan hij den naam niet kent. / G.G. Jongebloet / Kroonenberg / D. v/d Kar | Willemsstraat 79 / Prinseneiland 20 (papier) / Oostenburgermiddenstr. 27 (lompen) / Wittenburgergracht 6 (textiel) |
| Bodemeyer Jan | Amsterdam 25-11-1884 | Palmgracht 10 huis | Oude kranten en papier van part. en winkels | Zwart / C. Mulder | Oude Schans (lompen) / Rustenburgerstraat 38 (papier) |
| Segal Abraham | Amsterdam 2-2-1920 | Koestraat 11 huis | Oud papier | ||
| Overloop G.F. | Amsterdam 2-6-1900 | Palmgracht 53 | Haalt oud papier en lompen uit schuiten v/d SER. | ||
| Van Wissen Timotheus Petrus | Amsterdam 6-8-1883 | O.Z. Voorburgwal 23 II | Haalt oud papier langs de huizen |
--- * Inhoud: Het document betreft een administratieve lijst van "vrije" afvalinzamelaars in Amsterdam. De nadruk ligt op de herkomst van het materiaal (winkels, particulieren, vuilnisbakken of zelfs schuiten) en de afnemers (grotere handelaren in papier en lompen).
* Sociale context: De registratie toont een dwarsdoorsnede van een specifieke beroepsgroep aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Opvallend is de vermelding van Gerardus Lammers als "werkloos slager", wat aangeeft dat het ophalen van oud papier vaak een noodoplossing was bij werkloosheid.
* Handelscircuit: Er is een duidelijk netwerk zichtbaar. Namen als Jongebloet en C. Mulder komen vaker voor als centrale afnemers in buurten zoals de Jordaan (Willemsstraat, Rozengracht) en de Pijp (Rustenburgerstraat).
* Terminologie: Termen als "verg. krijgt" (vergunning of vergoeding krijgt), "snippers", "carton" en "lompen" zijn specifiek voor deze sector van de circulaire economie avant la lettre. De afkorting SER bij de heer Overloop verwijst waarschijnlijk naar de Stadsreiniging.
--- Dit document is hoogstwaarschijnlijk afkomstig uit het archief van de Amsterdamse Gemeentepolitie (bijv. de afdeling Marktwezen of Zedenpolitie) of de Stadsreiniging. In de vroege 20e eeuw was de handel in oud papier en lompen strikt gereguleerd om overlast en diefstal te voorkomen. Inzamelaren moesten vaak over een vergunning beschikken.
De geografische spreiding van de adressen concentreert zich in de destijds armere volksbuurten van Amsterdam, zoals de Jordaan (Palmgracht, Lindengracht, Willemsstraat) en de Westelijke Eilanden. De lijst geeft een uniek inkijkje in hoe de informele economie en de vroege recyclingindustrie in de stad georganiseerd waren.