Registerblad / lijst van straatcollecteurs (oud-papier en lompen).
Origineel
Registerblad / lijst van straatcollecteurs (oud-papier en lompen). Omstreeks oktober - november 1940 (gebaseerd op kanttekeningen zoals "30/10-'40" en "28/11-'40"). | Naam | Geboortepl. en datum | Adres | Categorie | Levert af aan | [Locatie aflevering] |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| v.d. Ploeg Johannes Albertus | 24/10 Nw. Amstel 20-1-1906 | Burg. Tellegenstraat 72 III | Kranten- en oud papierophaler | C. Bender N.N. | Rustenburgerstraat 38 (papier) Waterlooplein (lompen) |
| van Keulen Gerrit Nicolaas | 25/10 Slotum 7-4-1894 | Quellijnstraat 133 IIIa | Kranten- en oud papierophaler | C. Bender | Rustenburgerstraat 38 |
| | | belt niet aan. Heeft vaste klanten. | | | |
| | | Van half October tot half januari werkzaam in staalbuizenfabriek van Goudsmit-Stoff. | | | |
| | | Tevens krantenbezorger van "de Telegraaf" en "Het Beursblad" | | | |
| Ros Gerardus Franciscus | 24/10 Utrecht 20-6-1879 | Bloedstraat 16 I | Krantenophaler | C. Bender | Rustenburgerstraat 38 |
| Jansen Gerardus Johannes | 28/10 A'dam 16-1-1891 | St. Willibrordusstr. 105 II inw. bij Agent Bosman | Krantenophaler | C. Bender Th. Waal | Rustenburgerstraat 38 (papier) Waterlooplein (lompen en metalen) |
| | | (inslager) Hartlijder | | | |
| Mollenbeek Arie | 30/10-'40 Hoorn 29-5-1871 | Kalkmarkt 6 inw. | Oud-papier-ophaler | C. Bender N.N. | Rustenburgerstraat 38 (papier) Kerkstraat bij Amstel (lompen) |
| Laan Jan | ? Broek in Waterl. 8-2-1883 | Bloemstraat 47 huis | Oud-papier-ophaler | Jongebloed Hehr | Rozenstraat 135 (papier) Bloemstraat (lompen) |
| Mulder Hendrik | ? Den Helder 4-6-1882 | Gerard Doustraat 202 I | Oud-papier-ophaler | C. Bender | Rustenburgerstraat 38 |
| Langeveld Alexander Franciscus Wilhelm | ? Amsterdam 12-10-1890 | Jodenbreestraat 45 II | Oud-papier-ophaler | Gebr. Reene | Prinseneiland (papier) |
| Abrams Jan Albert | 4/11 Amsterdam 19-11-1889 | J. D. Meijerplein 21 | Oud-papier-ophaler. Haalt ook karton weg van fabrieken | C. Bender A. v.d. Kar | Rustenburgerstraat 38 (papier) Oude Schans 6 (lompen) |
| Winde Anton | 28/11-'40 Amsterdam 29-5-1904 | Lange Vogelstraat 29 hs | Oud papier en oud ijzer bij fabrieken | Markx N.N. | Rozierstraat (papier) Willemsstraat (lompen) | Het document is een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld door een gemeentelijke instantie of een overkoepelende organisatie van handelaren in herbruikbare materialen. De focus ligt op de 'kleine zelfstandigen' in de afvalsector: de ophalers van oud papier, kranten en lompen.
Enkele opvallende observaties:
* Centralisatie: De firma C. Bender, gevestigd aan de Rustenburgerstraat 38, komt in bijna elk record voor als de voornaamste afnemer van oud papier. Dit wijst op een dominante positie van deze groothandel in de Amsterdamse papierhandel van die tijd.
* Sociale context: De notities bieden een uniek inkijkje in de precaire economische situatie van deze ophalers. Er is sprake van seizoensarbeid (Van Keulen werkt in de winter in een fabriek), gezondheidsproblemen ("Hartlijder") en inwoning bij anderen.
* Specialisatie: Er wordt onderscheid gemaakt tussen papierophalers en ophaler van "lompen en metalen". Sommige ophalers hebben vaste routes, terwijl anderen zich richten op fabrieksafval. Deze lijst dateert uit de vroege maanden van de Duitse bezetting van Nederland (oktober/november 1940). In deze periode werden grondstoffen schaarser en werd het inzamelen van afvalmaterialen (zoals papier, textiel en metalen) van vitaal belang voor de oorlogseconomie.
Dergelijke registers werden waarschijnlijk bijgehouden om de stroom van recyclebare materialen te controleren, vergunningen te beheren of om de arbeidsinzet van de bevolking in kaart te brengen. De genoemde locaties, zoals het Waterlooplein, waren historische knooppunten voor de handel in tweedehands goederen en materialen in Amsterdam, vaak nauw verbonden met de Joodse buurt (zoals ook blijkt uit de adressen Jodenbreestraat en J.D. Meijerplein). De datum van eind 1940 is wrang, daar kort hierna de maatregelen tegen de Joodse bevolking in deze buurt en sector zouden intensiveren. A. v.d. Kar C. Bender D. Meijerplein J.D. Meijerplein