Archief 745
Inventaris 745-305
Pagina 311
Dossier 29
Jaar 1940
Stadsarchief

Registerblad / lijst van straatcollecteurs (oud-papier en lompen).

Omstreeks oktober - november 1940 (gebaseerd op kanttekeningen zoals "30/10-'40" en "28/11-'40").

Origineel

Registerblad / lijst van straatcollecteurs (oud-papier en lompen). Omstreeks oktober - november 1940 (gebaseerd op kanttekeningen zoals "30/10-'40" en "28/11-'40"). | Naam | Geboortepl. en datum | Adres | Categorie | Levert af aan | [Locatie aflevering] |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| v.d. Ploeg Johannes Albertus | 24/10 Nw. Amstel 20-1-1906 | Burg. Tellegenstraat 72 III | Kranten- en oud papierophaler | C. Bender N.N. | Rustenburgerstraat 38 (papier) Waterlooplein (lompen) |
| van Keulen Gerrit Nicolaas | 25/10 Slotum 7-4-1894 | Quellijnstraat 133 IIIa | Kranten- en oud papierophaler | C. Bender | Rustenburgerstraat 38 |
| | | belt niet aan. Heeft vaste klanten. | | | |
| | | Van half October tot half januari werkzaam in staalbuizenfabriek van Goudsmit-Stoff. | | | |
| | | Tevens krantenbezorger van "de Telegraaf" en "Het Beursblad" | | | |
| Ros Gerardus Franciscus | 24/10 Utrecht 20-6-1879 | Bloedstraat 16 I | Krantenophaler | C. Bender | Rustenburgerstraat 38 |
| Jansen Gerardus Johannes | 28/10 A'dam 16-1-1891 | St. Willibrordusstr. 105 II inw. bij Agent Bosman | Krantenophaler | C. Bender Th. Waal | Rustenburgerstraat 38 (papier) Waterlooplein (lompen en metalen) |
| | | (inslager) Hartlijder | | | |
| Mollenbeek Arie | 30/10-'40 Hoorn 29-5-1871 | Kalkmarkt 6 inw. | Oud-papier-ophaler | C. Bender N.N. | Rustenburgerstraat 38 (papier) Kerkstraat bij Amstel (lompen) |
| Laan Jan | ? Broek in Waterl. 8-2-1883 | Bloemstraat 47 huis | Oud-papier-ophaler | Jongebloed Hehr | Rozenstraat 135 (papier) Bloemstraat (lompen) |
| Mulder Hendrik | ? Den Helder 4-6-1882 | Gerard Doustraat 202 I | Oud-papier-ophaler | C. Bender | Rustenburgerstraat 38 |
| Langeveld Alexander Franciscus Wilhelm | ? Amsterdam 12-10-1890 | Jodenbreestraat 45 II | Oud-papier-ophaler | Gebr. Reene | Prinseneiland (papier) |
| Abrams Jan Albert | 4/11 Amsterdam 19-11-1889 | J. D. Meijerplein 21 | Oud-papier-ophaler. Haalt ook karton weg van fabrieken | C. Bender A. v.d. Kar | Rustenburgerstraat 38 (papier) Oude Schans 6 (lompen) |
| Winde Anton | 28/11-'40 Amsterdam 29-5-1904 | Lange Vogelstraat 29 hs | Oud papier en oud ijzer bij fabrieken | Markx N.N. | Rozierstraat (papier) Willemsstraat (lompen) | Het document is een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld door een gemeentelijke instantie of een overkoepelende organisatie van handelaren in herbruikbare materialen. De focus ligt op de 'kleine zelfstandigen' in de afvalsector: de ophalers van oud papier, kranten en lompen.

Enkele opvallende observaties:
* Centralisatie: De firma C. Bender, gevestigd aan de Rustenburgerstraat 38, komt in bijna elk record voor als de voornaamste afnemer van oud papier. Dit wijst op een dominante positie van deze groothandel in de Amsterdamse papierhandel van die tijd.
* Sociale context: De notities bieden een uniek inkijkje in de precaire economische situatie van deze ophalers. Er is sprake van seizoensarbeid (Van Keulen werkt in de winter in een fabriek), gezondheidsproblemen ("Hartlijder") en inwoning bij anderen.
* Specialisatie: Er wordt onderscheid gemaakt tussen papierophalers en ophaler van "lompen en metalen". Sommige ophalers hebben vaste routes, terwijl anderen zich richten op fabrieksafval. Deze lijst dateert uit de vroege maanden van de Duitse bezetting van Nederland (oktober/november 1940). In deze periode werden grondstoffen schaarser en werd het inzamelen van afvalmaterialen (zoals papier, textiel en metalen) van vitaal belang voor de oorlogseconomie.

Dergelijke registers werden waarschijnlijk bijgehouden om de stroom van recyclebare materialen te controleren, vergunningen te beheren of om de arbeidsinzet van de bevolking in kaart te brengen. De genoemde locaties, zoals het Waterlooplein, waren historische knooppunten voor de handel in tweedehands goederen en materialen in Amsterdam, vaak nauw verbonden met de Joodse buurt (zoals ook blijkt uit de adressen Jodenbreestraat en J.D. Meijerplein). De datum van eind 1940 is wrang, daar kort hierna de maatregelen tegen de Joodse bevolking in deze buurt en sector zouden intensiveren. A. v.d. Kar C. Bender D. Meijerplein J.D. Meijerplein

Samenvatting

Het document is een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld door een gemeentelijke instantie of een overkoepelende organisatie van handelaren in herbruikbare materialen. De focus ligt op de 'kleine zelfstandigen' in de afvalsector: de ophalers van oud papier, kranten en lompen.

Enkele opvallende observaties:
* Centralisatie: De firma C. Bender, gevestigd aan de Rustenburgerstraat 38, komt in bijna elk record voor als de voornaamste afnemer van oud papier. Dit wijst op een dominante positie van deze groothandel in de Amsterdamse papierhandel van die tijd.
* Sociale context: De notities bieden een uniek inkijkje in de precaire economische situatie van deze ophalers. Er is sprake van seizoensarbeid (Van Keulen werkt in de winter in een fabriek), gezondheidsproblemen ("Hartlijder") en inwoning bij anderen.
* Specialisatie: Er wordt onderscheid gemaakt tussen papierophalers en ophaler van "lompen en metalen". Sommige ophalers hebben vaste routes, terwijl anderen zich richten op fabrieksafval.

Historische Context

Deze lijst dateert uit de vroege maanden van de Duitse bezetting van Nederland (oktober/november 1940). In deze periode werden grondstoffen schaarser en werd het inzamelen van afvalmaterialen (zoals papier, textiel en metalen) van vitaal belang voor de oorlogseconomie.

Dergelijke registers werden waarschijnlijk bijgehouden om de stroom van recyclebare materialen te controleren, vergunningen te beheren of om de arbeidsinzet van de bevolking in kaart te brengen. De genoemde locaties, zoals het Waterlooplein, waren historische knooppunten voor de handel in tweedehands goederen en materialen in Amsterdam, vaak nauw verbonden met de Joodse buurt (zoals ook blijkt uit de adressen Jodenbreestraat en J.D. Meijerplein). De datum van eind 1940 is wrang, daar kort hierna de maatregelen tegen de Joodse bevolking in deze buurt en sector zouden intensiveren.

Genoemde Personen 4

Locaties

Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Kruidenier (Droog): Bloem Olie & Techniek: Ijzer Olie & Techniek: Olie Olie & Techniek: Staal Textiel & Kleding: Broek Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Tweedehands/Lompen: Lompen Tweedehands/Lompen: Tweedehands Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees Zuivel & Eieren: Eieren Zuivel & Eieren: Room Zuivel & Eieren: Zuivel

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 31

Aandeel Bedrijfskap.aardapp.-gross.
Afschrijving auto's
Algemene onkosten
Bananen rijpinrichting
Drukwerk & kantoorkosten
Dubieuze Debiteuren
G.G.D. In Waterlooplein
G.G.D. In Waterlooplein " 3.001,40
G.G.D. In Waterlooplein " 820,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein " 1.250,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
T. Girorekening Nieuwmarkt " 6.655.58
H. van Waterlooplein Bl. Distelweg 6 huis
Intrest en kosten Middenst.bank
Licht- en trammasten en lantaarnpalen Waterlooplein
Loon en Sociale Lasten
Salaris H.G.Ruhe f 144.587.14
Stat.Reserve Centr.Werkg.Ris.Bk.
Terreinen, op Waterlooplein " 202,17
Terreinen, op Waterlooplein " 1.045,--
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Vinkeveen aankoop
Alle 31 kooplieden →