C. Bender

Registerblad / lijst van straatcollecteurs (oud-papier en lompen).

Het document is een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld door een gemeentelijke instantie of een overkoepelende organisatie van handelaren in herbruikbare materialen. De focus ligt op de 'kleine zelfstandigen' in de afvalsector: de ophalers van oud papier, kranten en lompen. Enkele opvallende observaties: * **Centralisatie:** De firma **C. Bender**, gevestigd aan de **Rustenburgerstraat 38**, komt in bijna elk record voor als de voornaamste afnemer van oud papier. Dit wijst op een dominante positie van deze groothandel in de Amsterdamse papierhandel van die tijd. * **Sociale context:** De notities bieden een uniek inkijkje in de precaire economische situatie van deze ophalers. Er is sprake van seizoensarbeid (Van Keulen werkt in de winter in een fabriek), gezondheidsproblemen ("Hartlijder") en inwoning bij anderen. * **Specialisatie:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen papierophalers en ophaler van "lompen en metalen". Sommige ophalers hebben vaste routes, terwijl anderen zich richten op fabrieksafval.

Document

* **Beroepsgroep:** De overgrote meerderheid van de geregistreerden is "krantenophaler". Dit was een vorm van informele economie waarbij mannen langs de deuren gingen om oud papier, karton en lompen (oude kleding/textiel) te verzamelen voor de verkoop aan groothandelaren. * **Demografie:** De mannen zijn geboren tussen 1870 en 1921. Hoewel velen in Amsterdam zijn geboren, zijn er ook migranten uit Nieuwpoort, Utrecht, Den Haag, Haarlemmermeer en Leiden. Opvallend is Johannes Schönhage, die zijn exacte geboortedatum niet weet. * **Huisvesting:** Veel van deze mannen wonen in volksbuurten (zoals de Wittenburgerstraat of de Jordaan-omgeving) of in logementen (Westendorp en Janssen), wat duidt op een wankele sociaaleconomische status. * **Logistiek:** Er is een duidelijke hiërarchie zichtbaar. De ophalers leveren aan specifieke tussenpersonen of bedrijven, zoals C. Bender (Rustenburgerstraat), Jongebloet (Rozenstraat) en M. Mark (Laurierstraat). Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen waar "papier" en waar "lompen" moeten worden afgeleverd.

# TRANSCRIPTIE Ewald Bakker & B vorn Baden linke (than-) ^ v. Wenant

# TRANSCRIPTIE Lijst C.

# TRANSCRIPTIE Mw. C.Renes, Weteringstraat 30, A l h i e r (C)

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE Schipper Kleyn. molenstraat. Den Helder <u> </u>