O.L.V. Gasthuis

Document

* **Doel van de brief:** De schrijver verzoekt om een hernieuwd uitstel voor het bezetten van zijn standplaats op de Dappermarkt in Amsterdam. Hoewel hij zijn pacht voor het komende halfjaar al heeft voldaan op 6 januari, verhinderen persoonlijke omstandigheden hem om fysiek aanwezig te zijn. * **Persoonlijke omstandigheden:** De echtgenote van de afzender kampt met aanhoudende gezondheidsproblemen na een operatie in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (O.L.V. Gasthuis) in de voorgaande zomer. Op het moment van schrijven is zij opnieuw bedlegerig, waardoor de afzender de zorg voor haar moet dragen en niet op de markt kan staan. * **Bedrijfsvoering:** De schrijver vermeldt dat hij ook een "Automatiek" (een vroege vorm van een snackbar of automatenhal) in de Dapperstraat exploiteert. Dit suggereert een combinatie van een vaste nering en een marktstandplaats, wat destijds een gebruikelijke manier was om een inkomen te genereren in deze drukke volksbuurt. * **Toon:** De brief is geschreven in een formele, eerbiedige stijl ("Weledle Heer", "beleefd aandacht"), wat typerend is voor de gezagsverhoudingen tussen burgers en de gemeentelijke overheid in de vooroorlogse periode.

Ambtelijk verslag/notitie betreffende de toewijzing van marktstandplaatsen.

* **Regulering van de Openbare Ruimte:** Het document toont de actieve bemoeienis van de gemeente en politie met het ordenen van straathandel. Standplaatsen worden tot op de meter nauwkeurig vastgelegd om hinder voor omwonenden en verkeer (zoals de Gemeente-Tram) te beperken. * **Sociaal-Economisch Profiel:** De lijst met namen bevat een aanzienlijk aantal Joodse ondernemers (o.a. Cohen, Aronson, Moscoviter, Zwaaf), wat kenmerkend is voor de bevolkingssamenstelling van Amsterdam-Oost in die periode. Het assortiment (vis, fruit, groente, haring, mierikwortel) weerspiegelt de dagelijkse behoeften van een volksbuurt. * **Ambtelijke Besluitvorming:** Er is sprake van een dwingend beleid: wie de voorgestelde "oplossing" niet accepteert, verliest zijn recht op een standplaats ("want dan is er niets meer"). Er wordt echter ook flexibiliteit geboden bij wegwerkzaamheden. * **Wisselplaatsen:** De introductie van "wisselplaatsen" (A/B) waarbij handelaren wekelijks van plek ruilen, duidt op een poging om de beste locaties eerlijk te verdelen onder de kooplieden.

Administratief register/blad met vergunningen voor straathandel.

* **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document toont een zeer gedetailleerde regulering van de openbare ruimte. Elke handkar krijgt een specifieke plek toegewezen, vaak gerelateerd aan huisnummers of markante punten zoals de 'peperbus' (een type reclamezuil/stroomzuil) of instellingen. * **Terminologie:** * *t/o*: Afkorting voor 'tegenover'. * *idem*: Hetzelfde als bovenstaande. * *peperbus*: Een karakteristieke Amsterdamse ronde aanplakzuil. * *O.L.V. Gasthuis*: Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, nog steeds gelegen aan de Oosterparkbuurt/Camperstraat. * *Kweekschool v. Vroedvrouwen*: De toenmalige Rijkskweekschool voor Vroedvrouwen aan de Camperstraat. * **Regulering:** Er zijn strikte tijdsbepalingen (bijv. "Zaterdags niet") en seizoensgebonden beperkingen (ijs in de zomer, bloemen in de winter, fruit in het weekend). * **Tijdsgeest:** De opmerking "in verband met tijdsomstandigheden" in 1941 is veelzeggend. Dit is een standaard eufemisme tijdens de Duitse bezetting voor maatregelen of wijzigingen die direct voortvloeiden uit de oorlogssituatie (zoals schaarste, spertijden of anti-Joodse maatregelen).

Officieel aanvraagformulier voor een standplaatsvergunning.

Het document is een formele aanvraag van Zacharias Delden voor een vaste standplaats op de openbare weg in Amsterdam. Delden was op dat moment reeds in het bezit van een 'ventvergunning' (om rond te trekken met goederen), maar wenste een vaste plek voor zijn handel. **Belangrijke details uit de aanvraag:** * **Locatie:** Hij verzoekt om een plek op het "verhoogde middengedeelte" van de Ruyschstraat, een specifieke architecturale opzet van die straat in Amsterdam-Oost. Hij bakent de plek af tussen het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) en de toenmalige kweekschool voor vroedvrouwen. * **Handel:** De verkoop betreft fruit, te verhandelen vanuit een handkar. * **Tijden:** De aanvraag betreft alle dagen van de week. De doorhaling van "behalve des Zaterdags" toont aan dat hij expliciet ook op zaterdag (de sabbat) wilde werken, wat vaak voorkwam bij marktkooplieden die economisch onder druk stonden. De genoemde "10 uur" voor het weekend duidt waarschijnlijk op een eindtijd van 22:00 uur.

Administratief bijblad/concept-brief met handgeschreven kanttekeningen en doorstalingen.

Het document is een intern administratief stuk van de gemeente Amsterdam uit juni 1938. De kern van het document is een klacht van de directeur van het O.L.V. Gasthuis over de geluidsoverlast veroorzaakt door straatventers in de Camperstraat (waar het ziekenhuis gevestigd is). Interessant aan dit document is de wordingsgeschiedenis van het besluit: 1. **Instructie:** Rechtsboven geeft een hogere ambtenaar (WS) de instructie om aan te sluiten bij een eerder advies en het personeel opdracht te geven op "luidkeels venten" te letten. 2. **Concept:** De hoofdtekst is een zwaar geredigeerd concept. Grote delen van een formele, ambtelijke inleiding (waarin verwezen wordt naar rapporten van de politie) zijn doorgestreept. 3. **Resultaat:** De uiteindelijke, overgebleven tekst is kort en krachtig: de controlerende ambtenaren hebben de opdracht gekregen om er specifiek op toe te zien dat er bij ziekenhuizen niet met "luider stem" wordt gevent.

Ambtelijke notitie / Correspondentie.

Dit document is een interne ambtelijke notitie, waarschijnlijk van de Amsterdamse politie of de marktdienst, naar aanleiding van een klacht van de directeur van het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG). De kern van de klacht is geluidsoverlast door straatverkopers (venters) in de Camperstraat, wat de rust in het ziekenhuis verstoorde. In het bovenste gedeelte stelt een ambtenaar (W. Raas) vragen om de aard van de overlast te preciseren. Hij verwijst specifiek naar de **Ventverordening (Ventver.)**, Artikel 2 sub d, die luidruchtig venten verbood. In het onderste gedeelte volgt een verslag van bevindingen. De rapporteur concludeert dat de officiële standplaatshouders (de legale verkopers) waarschijnlijk niet de schuldigen zijn. Zijn argument is sociaal-economisch: zij leven van de vaste buurtbewoners en hebben het luidruchtig aanprijzen van hun waren daarom niet nodig. De suggestie blijft hangen dat het mogelijk om 'clandestiene' (illegale) venters gaat.

Ambtelijke brief/nota.

De kern van deze brief is een beleidsadvies betreffende overlast door straathandel rondom het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) in Amsterdam. De auteur (waarschijnlijk een politiefunctionaris of afdelingshoofd van de gemeente) analyseert de klacht van de ziekenhuisdirecteur en maakt een belangrijk onderscheid tussen twee soorten venters: 1. **Bezoekuur-venters:** Zij die specifiek tijdens de bezoekuren "clandestien" (zonder vergunning) een plek innemen. Volgens de schrijver veroorzaken zij relatief weinig overlast omdat zij hun waar rustig aanprijzen en slechts beperkt aanwezig zijn. 2. **Reguliere straatventers:** Zij die de hele dag door met ijs en fruit venten. Volgens de brief is dit de eigenlijke bron van de overlast. De schrijver concludeert dat gerichte controle op de reguliere venters te kostbaar is in termen van mankracht (er zou de hele dag een controleur aanwezig moeten zijn). Daarom wordt geadviseerd om een algeheel **ventverbod** in te stellen voor de betreffende straten. Dit verbod dient twee doelen: het stopt de dagelijkse overlast én biedt een juridische basis om de "clandestiene" handel tijdens bezoekuren direct aan te pakken.

Document

Het document bevat aantekeningen over de herstructurering van straathandel in Amsterdam-Oost. De kernpunten zijn: * **Lompenhandel**: Er is een oplossing gevonden voor de overlast van 'lompenventers' door hen dispensatie te verlenen voor ophaalwagens, terwijl de buurt voorheen door hen geblokkeerd werd. * **Verplaatsing**: Ongeveer 20 vaste venters uit de Camperstraat worden 200 meter verplaatst naar een plein om daar een geconcentreerde markt te vormen (vergelijkbaar met de handel op de Nieuwmarkt), zonder uitbreiding van het aantal handelaren. * **Ziekenhuistoegang**: Er wordt specifiek rekening gehouden met de bereikbaarheid van het O.L.V. Gasthuis. Om bloemenventers niet te hinderen tijdens bezoekuren, wordt het voorgestelde ventverbod (v.v.) in de 1e Oosterparkstraat niet voor de hele straat ingevoerd, maar beperkt tot een zone van 50 meter (en 25 meter elders) om de ingang vrij te houden.

Ambtelijk concept (briefontwerp) op een voorgedrukt formulier.

Het document is een concept voor een ambtelijk schrijven betreffende een klacht over straathandel (venten) in de nabijheid van het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) in Amsterdam-Oost. De Geneesheer-Directeur van het ziekenhuis heeft verzocht om een ventverbod in de Camperstraat, vermoedelijk vanwege geluidsoverlast of belemmering van de doorgang voor ziekenvervoer. De opsteller van de brief ondersteunt dit verzoek en verwijst naar een eerder rapport uit april 1938, opgesteld in overleg met de politie. Er wordt een alternatieve locatie voorgesteld voor de marktkooplieden: het Iepenplein. Dit plein wordt geschikter geacht dan de door de ziekenhuisdirecteur gesuggereerde locaties (Beukenplein of Kastanjeplein). Het document toont de typische gelaagdheid van ambtelijke besluitvorming, waarbij verschillende locaties worden afgewogen tegen het belang van de openbare orde en de rust rondom een zorginstelling.

Handgeschreven notitie op de achterzijde van een officieel (mogelijk hergebruikt) document.

* **Instellingen:** De notitie vermeldt vier belangrijke Amsterdamse zorginstellingen: het Binnengasthuis (BG), het Westergasthuis (WG), het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) en het Juliana Ziekenhuis (waarschijnlijk het Koningin Juliana Kinderziekenhuis). * **Telefoonnummers:** De getallen (zoals 52300 voor het OLVG) corresponderen met historische vijfcijferige telefoonnummers in Amsterdam uit de periode voor de opschaling naar zes cijfers. * **Afkortingen:** * **Adm.:** Staat voor 'Administratie'. * **V:** Mogelijk een aanduiding voor 'Vrouwenafdeling' of een specifieke functionaris. * **B.S.:** Dit kan staan voor 'Besmettelijke Sectie' (een veelvoorkomende afdeling in die tijd) of, gezien de Engelse terminologie, een afkorting voor een geallieerde eenheid of post. * **Taalgebruik:** De laatste regel gebruikt de Engelse spelling "patients" in plaats van het Nederlandse "patiënten". Dit suggereert dat de schrijver mogelijk een Engelstalige achtergrond had of werkzaam was voor een internationale organisatie (zoals het Militair Gezag of een geallieerde medische dienst direct na de Tweede Wereldoorlog).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke notitie / Concept-besluit. * **Datum:** 1 december 1889 (1-12-89). * **Taal:** Nederlands (19e-eeuwse spelling en stijl). * **Betrokken personen/instanties:** Hoofdcommissaris van Politie, Geneesheer-Directeur van het O.L.V.-Gasthuis (waarschijnlijk Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, Amsterdam). * **Kernonderwerpen:** Ventverbod, standplaatsvergu...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief (getypt met handgeschreven kenmerken). * **Afzender:** Dr. L.v.d. Spek, Geneesheer-Directeur van het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG). * **Ontvanger:** Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. * **Datum:** 17 november 1939. * **Locatie:** Amsterdam. * **Kenmerk:** Nº 18/45/2 M. 1939. 25/11. * **Onderwerp:** Overlast door marktko...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Verklaring van opname in een ziekenhuis. * **Instelling:** Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG), Amsterdam. * **Datum:** 29 augustus 1942. * **Betrokkene:** Lambertus Princen (geb. 22-10-1919). * **Kenmerken:** Gedrukte briefkaart/formulier met getypte invulling en diverse handgeschreven administratieve aantekeningen en stempels.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke notitie / Correspondentie. * **Datum:** 11 juni 1938. * **Betrokken personen:** W. Raas (ondertekenaar), Geneesheer-Directeur van het O.L.V. Gasthuis (klager). * **Locatie:** Amsterdam, Camperstraat (nabij het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis). * **Kenmerk:** 869 (linksboven), Stempel № 20/9/6 M. 1938.

Kool hiervoor aanvraagt, terwijl Mej. v. Emrik dit reeds herhaalde malen heeft gedaan. Op grond hiervan zou ik Kool willen afwijzen. Voor het overige geldt voor hem hetzelfde als voor Mej. van Emrik. Voor hem is de speling te klein. **J. Brilleman.** Als Brilleman bedoelt de huizenkant van de Camperstraat, dan zou dit bezwaarlijk gaan want het trottoir is daar niet zoo breed en zou hij gedeelteli...