Pagina uit een officiële circulaire of brief (pagina 3). De Secretaris-Generaal, waarnemend hoofd van het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart. - 3 -

détaillist de goederen heeft betrokken. Indien aan dezen door
mij prijsverhooging wordt toegestaan, wordt hem de verplichting
opgelegd het feit van de toestemming, met vermelding van num-
mer en datum van het betreffende schrijven, op de verkoopfactu-
ren te vermelden. In gevallen van twijfel over de rechtmatig-
heid van een prijsverhooging kunnen steeds inlichtingen schrifte-
lijk of telefonisch worden ingewonnen bij de Afdeeling Midden-
stand, welke U - evenals voorheen - namens het Departement kan
adviseeren. Uiteraard zullen de adviezen spoediger verstrekt
kunnen worden naarmate de gestelde vragen vollediger zijn.

Daar de beoordeeling van de vraag of en in hoeverre een
prijsverhooging als geoorloofd te beschouwen is voor de politie
veelal zeer moeilijk zal zijn, heb ik besloten dat de vier
U bekende distributie-inspecteurs te Leeuwarden, Alkmaar, Henge-
lo en 's Hertogenbosch geregeld op de hoogte te houden van de
voornaamste beslissingen ter zake, opdat ook zij U desgewenscht
van advies kunnen dienen. Bij het Rijksbureau voor Textielpro-
ducten zijn enkele ambtenaren speciaal aangewezen om prijzen-
kwesties in deze branche te behandelen en U hierover te advi-
seeren indien U dat wenscht; het is niet uitgesloten dat ook bij
andere Rijksbureaus deskundigen hiervoor zullen worden aangewe-
zen.

Deze adviezen kunnen ook gevallen betreffen, waar welis-
waar geen directe prijsverhooging is geëischt, maar waar door
veranderde condities, b.v. intrekken van crediet of van kortin-
gen, de betalingsvoorwaarden voor den kooper ongunstiger zijn
geworden.

Ik hoop, dat door een nauwe samenwerking eenerzijds elke
prijsopdrijving verhinderd wordt, anderzijds het bedrijfsleven
geen hinder ondervindt indien het tot een verantwoorde prijs-
verhooging moet overgaan.

"Teneinde de contrôle te vergemakkelijken geef ik U in over-
weging thans reeds de hand te leggen op zooveel mogelijk prijs-
couranten van firma's in Uwe gemeente en die van een datum te
voorzien. Hierdoor wordt het veel gemakkelijker om in de toe-
komst te constateeren of een klacht over prijsverhooging inder-
daad gegrond is."

DE SECRETARIS-GENERAAL,
WAARNEMEND HOOFD VAN HET DEPARTEMENT
VAN HANDEL, NIJVERHEID EN SCHEEPVAART,

[Handtekening: H.M. Hirschfeld] Dit document betreft een ambtelijke instructie met betrekking tot prijsbeheersing. De kernpunten zijn:

1. Transparantie van Toestemming: Detaillisten die een goedgekeurde prijsverhoging doorvoeren, zijn verplicht de referentie van dit besluit op hun facturen te vermelden.
2. Ondersteuningsstructuur: Omdat de politie vaak niet de expertise heeft om prijsverhogingen te toetsen, worden er specifieke adviseurs aangewezen: de Afdeling Middenstand, regionale distributie-inspecteurs (in Leeuwarden, Alkmaar, Hengelo en 's-Hertogenbosch) en deskundigen bij het Rijksbureau voor Textielproducten.
3. Verscholen Prijsverhogingen: De tekst waarschuwt voor indirecte prijsverhogingen, zoals het verslechteren van leveringsvoorwaarden of het intrekken van kortingen.
4. Bewijslast: De ontvanger (vermoedelijk burgemeesters of lokale politiehoofden) wordt geadviseerd om proactief huidige prijscouranten (prijslijsten) te verzamelen en te dateren, zodat toekomstige vergelijkingen mogelijk zijn bij klachten. Het document dateert uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Hans Max Hirschfeld bleef tijdens de oorlog aan als Secretaris-Generaal om de Nederlandse economie en voedselvoorziening zo goed mogelijk draaiende te houden onder extreem moeilijke omstandigheden.

Prijsbeheersing was in deze periode cruciaal om inflatie en de zwarte handel tegen te gaan. Door schaarste ontstond er een enorme druk op de prijzen. De oprichting van "Rijksbureaus" en het aanstellen van "distributie-inspecteurs" waren onderdeel van de strak geleide distributie-economie die de bezetter en de Nederlandse bureaucreatie hadden opgezet om de schaarse goederen te verdelen en betaalbaar te houden voor de bevolking. De instructie getuigt van een poging om de bureaucratische controle op de handel te professionaliseren en te decentraliseren naar lokale autoriteiten.