Archiefdocument
Origineel
(Vanwege de omvang van de tabel zijn de hoofden en de legenda's getranscribeerd; de honderden individuele getallen in de matrix zijn in deze transcriptie samengevat in hun structurele context).
Koppen Horizontaal (Van plaats maken gebruik):
1. Alb. Cuyp. (f 1.50 + f 0.60)
2. Amstelveld
3. Bloemenmarkt
4. Dapperstr.
5. f Overtoomst. [waarschijnlijk Jan van Galen/Overtoomse markt]
6. ten Katestr. (1.50 + -.60)
7. Lindengrt.
8. Morsplein
9. Nieuwmarkt
10. Noordermarkt
11. Sumatrastr.
12. Uilenburg
13. Waterloopl. (1.50 + -.60)
14. Westertr.
15. Zwanenburgwal
Koppen Verticaal (Kooplieden van de markt...):
* Alb. Cuyp. f 1.50 + f 0.60
* Amstelveld (Geen ingeschreven)
* Bloemenmarkt
* Dapperstraat
* f Overtoomst.
* Ten Katestr. f 1.25 + -.60
* Lindengrt.
* Nieuwmarkt
* Noordermarkt (Geen ingeschreven)
* Sumatrastr. w.d. v. nl. f -.60.
* Uilenburg
* Waterloopl. f 1.25 + -.60.
* Westertr.
* Swanenburgwal
Onderschrift Midden (Legenda bij 3x3 rasters):
1 M ingeschr. M staat
2 M ingeschr. S staan
3 M ingeschr. V staat
4 V ingeschr. M staat
5 V ingeschr. S staan
6 V ingeschr. V staat
7 Totaal aantal plaatshouders
8 daarvan alleen op deze markt
9 op andere markten
Onderschrift Rechts (Legenda bij M/S/V status):
1. van de M a l. staat de M in W. [a l. = aan lijst; W = Werkelijkheid]
2. " " M " staat S in W
3. " " M " staat V in W
4. " " S " staat M in W
5. " " S " staat S in W
6. " " S " staat V in W
7. " " V " staat M in W
8. " " V " staat S in W
9. " " V " staat V in W Dit document is een zogenaamde herkomst-bestemmingsmatrix die door de Amsterdamse marktdienst werd gebruikt. Het doel was om inzicht te krijgen in de mobiliteit van marktkooplieden: waar zij officieel stonden ingeschreven (de rijen) versus de markten waar zij in de praktijk hun standplaats innamen (de kolommen).
- M, S, V Categorieën: De letters staan vermoedelijk voor Man, Samenlevend/Echtpaar (of een specifieke vergunningsstatus zoals 'Standaard'), en Vrouw. De cijfers in de kleine 3x3 rasters (gemarkeerd met blauwe en rode kaders op de diagonalen) geven de interne verdeling van de hoofdmarkt weer.
- Handhavingsinstrument: De tabel toont aan dat veel kooplieden op meerdere markten actief waren. Bijvoorbeeld: kooplieden die officieel bij de Westerstraat horen, zijn ook terug te vinden op de Dapperstraat en de Lindengracht.
- Financiële gegevens: De vermelde prijzen (zoals f 1.50 + f 0.60) verwijzen naar het verschuldigde staangeld en eventuele extra precariobelasting of schoonmaakkosten. De vroege 20e eeuw was voor Amsterdam een periode van ingrijpende professionalisering van de markthandel. Markten zoals de Albert Cuyp (gevestigd 1905) en de Dappermarkt werden in deze tijd gereguleerd om de wildgroei aan straathandel in goede banen te leiden.
Een document als dit was essentieel voor de Marktpolitie en de gemeentelijke administratie om dubbele inschrijvingen te voorkomen en de bezettingsgraad van de verschillende marktterreinen te optimaliseren. Het geeft een uniek tijdsbeeld van de sociaal-economische dynamiek van de Amsterdamse volksbuurten (Jordaan, de Pijp, Kinkerbuurt) in die periode. De opmerking "Geen ingeschreven" bij de Noordermarkt en het Amstelveld kan erop duiden dat deze markten op dat moment een andere juridische status hadden of dat er een vrije inloop gold.