Archief 745
Inventaris 745-313
Pagina 273
Dossier 27
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte ambtelijke notitie/mededeling.

19 september 1940. Van: De Inspecteur (waarschijnlijk de Inspecteur der Markten).

Origineel

Getypte ambtelijke notitie/mededeling. 19 september 1940. De Inspecteur (waarschijnlijk de Inspecteur der Markten). De markten Lindengracht en Waterlooplein moeten hierbij buiten be-
schouwing blijven, daar een groot deel der kooplieden van de Lindengracht
des Maandags plaatsen inneemt op de Westerstraat en Noordermarkt, terwijl
de kooplieden van het Waterlooplein daar deze markt des Zaterdags niet
wordt gehouden, op dien dag plaatsen op tal van andere markten innemen.

Amsterdam, 19 September 1940.
De Inspecteur, Deze tekst is een administratieve instructie of verduidelijking betreffende de marktorganisatie in Amsterdam kort na het begin van de Duitse bezetting. De kern van de mededeling is dat de markten op de Lindengracht en het Waterlooplein niet hoeven te worden meegenomen in een nader te bepalen "beschouwing" of onderzoek.

De reden hiervoor is praktisch van aard: de marktkooplieden van deze specifieke locaties zijn mobiel. Op maandag staan de kooplieden van de Lindengracht op de Westerstraat en de Noordermarkt. Omdat er op zaterdag geen markt is op het Waterlooplein (vanwege de sabbat, aangezien dit een overwegend Joodse markt was), verspreiden die kooplieden zich die dag over diverse andere markten in de stad. De tekst getuigt van de complexe logistiek van de Amsterdamse markthandel, waarbij handelaren gedurende de week van standplaats wisselen. De datum, 19 september 1940, is cruciaal voor de historische context. Nederland was op dat moment vier maanden bezet door nazi-Duitsland. De bezetter begon in deze periode met het inventariseren en beperken van de bewegingsvrijheid en economische activiteiten van de Joodse bevolking.

Het Waterlooplein was het hart van de Joodse buurt in Amsterdam en de markt daar was nagenoeg volledig Joods (vandaar ook de opmerking dat de markt op zaterdag niet gehouden werd). De Lindengrachtmarkt had eveneens een groot aandeel Joodse kooplieden.

Deze notitie moet waarschijnlijk worden gezien in het licht van de voorbereidingen voor de segregatie van de Amsterdamse markten. Slechts enkele dagen voor dit schrijven, op 14 september 1940, vaardigde de bezetter een verordening uit die de toegang van Joden tot openbare markten begon te reguleren. Uiteindelijk zou dit leiden tot het verbod voor Joden om op reguliere markten te staan en de oprichting van specifieke "Joodse markten" in 1941. Documenten zoals deze hielpen de administratie bij het in kaart brengen van de spreiding van kooplieden over de stad.

Samenvatting

Deze tekst is een administratieve instructie of verduidelijking betreffende de marktorganisatie in Amsterdam kort na het begin van de Duitse bezetting. De kern van de mededeling is dat de markten op de Lindengracht en het Waterlooplein niet hoeven te worden meegenomen in een nader te bepalen "beschouwing" of onderzoek.

De reden hiervoor is praktisch van aard: de marktkooplieden van deze specifieke locaties zijn mobiel. Op maandag staan de kooplieden van de Lindengracht op de Westerstraat en de Noordermarkt. Omdat er op zaterdag geen markt is op het Waterlooplein (vanwege de sabbat, aangezien dit een overwegend Joodse markt was), verspreiden die kooplieden zich die dag over diverse andere markten in de stad. De tekst getuigt van de complexe logistiek van de Amsterdamse markthandel, waarbij handelaren gedurende de week van standplaats wisselen.

Historische Context

De datum, 19 september 1940, is cruciaal voor de historische context. Nederland was op dat moment vier maanden bezet door nazi-Duitsland. De bezetter begon in deze periode met het inventariseren en beperken van de bewegingsvrijheid en economische activiteiten van de Joodse bevolking.

Het Waterlooplein was het hart van de Joodse buurt in Amsterdam en de markt daar was nagenoeg volledig Joods (vandaar ook de opmerking dat de markt op zaterdag niet gehouden werd). De Lindengrachtmarkt had eveneens een groot aandeel Joodse kooplieden.

Deze notitie moet waarschijnlijk worden gezien in het licht van de voorbereidingen voor de segregatie van de Amsterdamse markten. Slechts enkele dagen voor dit schrijven, op 14 september 1940, vaardigde de bezetter een verordening uit die de toegang van Joden tot openbare markten begon te reguleren. Uiteindelijk zou dit leiden tot het verbod voor Joden om op reguliere markten te staan en de oprichting van specifieke "Joodse markten" in 1941. Documenten zoals deze hielpen de administratie bij het in kaart brengen van de spreiding van kooplieden over de stad.

Locaties

Lindengracht Noordermarkt Waterlooplein Westerstraat

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Gerelateerde Documenten 2