Proces-verbaal / Rapport van bevindingen.
Origineel
Proces-verbaal / Rapport van bevindingen. 15 november 1940 (met een latere aantekening van 19 november 1940). $N^{\underline{o}} \ 25/234/1/M. 1940 \frac{10}{11}$
Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier
Rapport.
Betreffende het sluitingsuur aan te merken om 17.15 u. in de week van 11 t/m 16 Nov. ll, bleken de navolgende kooplieden op Donderdag 14 Nov ll. tusschen 17.30 u en 17.45 u. bezig te zijn met het verkoopen van groenten vanaf hun marktplaats.
plh. 92 G. van Haeften $25/234/3$ $2^e$ Jac. v. Campenstraat 118; $1^e$ melding
plh. 175 M. Polak $25/234/4$ Oude Jodenbreestraat 42 II : $1^e$ melding
Verzoeke maatregelen U.E.
19/11/40 HZ
Amst. 15 Nov 40.
[handtekening] Het document is een zakelijk handgeschreven rapport waarin twee marktkooplieden worden gerapporteerd voor het overtreden van het vastgestelde sluitingsuur. In de week van 11 tot 16 november 1940 was de verplichte sluitingstijd voor marktkramen vastgesteld op 17:15 uur. De betreffende kooplieden, G. van Haeften en M. Polak, werden op donderdag 14 november tussen 17:30 en 17:45 uur nog betrapt op de verkoop van groenten op hun standplaatsen (plh. staat voor standplaats- of marktplaatsnummer).
Voor beide kooplieden betrof dit een "1e melding", wat suggereert dat er een register werd bijgehouden van overtredingen. De opsteller van het rapport verzoekt de inspecteur om passende maatregelen ("Verzoeke maatregelen U.E." - Uw Edelachtbare). De handtekening rechtsonder is waarschijnlijk van een marktmeester of controleur. Dit document stamt uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940 - mei 1945). Tijdens de bezetting werden regels omtrent openingstijden en verduistering ("Entwarnung") strikt gehandhaafd. De sluitingstijd van 17:15 uur was waarschijnlijk ingegeven door de verplichte verduistering die rond zonsondergang in moest gaan om navigatie door geallieerde vliegtuigen te bemoeilijken.
De vermelding van de heer M. Polak, woonachtig in de Oude Jodenbreestraat, is historisch wrang. De Oude Jodenbreestraat lag in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam. Hoewel grootschalige deportaties eind 1940 nog niet waren begonnen, nam de druk op de Joodse bevolking door de bezetter en lokale collaborerende instanties in deze periode hand over hand toe. Administratieve vastlegging van namen en adressen van Joodse burgers, zoals hier in een ogenschijnlijk triviaal rapport over markttijden, vormde een onderdeel van het bureaucratische netwerk dat later zou worden misbruikt voor de vervolging. G. van Haeften M. Polak Marktwezen