Getypte brief (doorslag of kopie) op ambtelijk papier met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypte brief (doorslag of kopie) op ambtelijk papier met handgeschreven kanttekeningen. 18 december 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen/Markten in Amsterdam). Den Heer S. Winnik, Valkenburgerstraat 178 II, Amsterdam-Centrum. [Handgeschreven bovenaan:] Verzonden 18/12 [Handgeschreven rechtsboven:] In de kaart
VD/HG.
den Heer S. Winnik,
Valkenburgerstraat 178 II,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.
28/92/2 M. 18 December 1940.
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 22 December jl. bericht ik U, dat aan het daarin vervatte verzoek niet kan worden voldaan. U dient Uw plaats op de markt Lindengracht regelmatig, dat wil zeggen ten minste twee maal per week, in te nemen, daar deze anders overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van het Reglement op de Markten zal worden ingetrokken.
De Directeur, Deze brief is een zakelijke afwijzing van een verzoek dat door S. Winnik was ingediend. Hoewel de brief gedateerd is op 18 december 1940 en verwijst naar een brief van "22 December jl.", betreft dit hoogstwaarschijnlijk een typefout (bedoeld wordt vermoedelijk 22 november) of een verwijzing naar december van het voorgaande jaar (1939), aangezien 22 december 1940 nog niet had plaatsgevonden.
De kern van de brief is een sommatie: de geadresseerde wordt gemaand zijn marktplaats op de Lindengracht in Amsterdam minimaal twee keer per week te bezetten. Indien hij dit niet doet, zal zijn vergunning worden ingetrokken op basis van de geldende marktreglementen. De handgeschreven kanttekeningen wijzen op een zorgvuldige administratieve afhandeling: de brief is daadwerkelijk verzonden op de dag van dagtekening en de mutatie is verwerkt in de administratieve kaart van de koopman. Het document dateert uit de eerste winter van de Duitse bezetting van Nederland. De context is hier van cruciaal belang: de geadresseerde, Salomon Winnik, woonde in de Valkenburgerstraat, een straat in het hart van de toenmalige Amsterdamse Jodenbuurt. Winnik was een Joodse koopman in groenten en fruit.
Hoewel de brief op het eerste gezicht een louter bureaucratische waarschuwing lijkt over het naleven van marktregels, moet deze gezien worden tegen de achtergrond van de toenemende restricties voor Joodse burgers. In de loop van 1941 zouden Joodse marktkooplieden volledig worden geweerd van de reguliere markten (zoals de Lindengracht) en verbannen worden naar specifieke "Joodse markten". De strikte handhaving van reglementen ("gebruiken of verliezen") was vaak een methode om kooplieden die door de omstandigheden hun werk niet goed konden uitvoeren, hun vergunning te ontnemen.
Salomon Winnik is, volgens oorlogsarchieven, in 1943 gedeporteerd en vermoord in Sobibor. Dit document is daarmee een stille getuige van de ambtelijke druk op Joodse ondernemers vlak voordat zij volledig uit het economische leven werden verstoten. S. Winnik Marktwezen