12 september 1940. H. Wijnschenk, Groothandel en commissionnair in zee- en riviervisch. Wel Edele Heer Directeur Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd]
H. WIJNSCHENK
GROOTHANDEL EN COMMISSIONNAIR
IN ALLE SOORTEN
ZEE- EN RIVIERVISCH
BIESBOSCHSTRAAT 54
TELEFOON 91639 - AMSTERDAM (Z.)

GEM. GIRO W 1443
BANKIER: TWENTSCHE BANK

[Rechtsboven]
№ 46 A/37/M. 1940 14/9
AMSTERDAM-Z., 12/9 1940

[Handgeschreven toevoegingen en kanttekeningen]
Links boven: Boterdiepstraat 19
Links midden: M.
Midden boven: 14/9/40 [onleesbare paraaf]
Rechts boven: niet [onleesbare paraaf]
Midden links (rood): 46A/37/2

[Brieftekst]
Wel Edele Heer
Directeur Marktwezen
Alhier.

Aangezien ik elke dag naar de grens
moet naar de Lutter hep ik per dag
noodig ruim 100 litter benzine om
de visch van de Deensche Auto’s
af te halen. ik hep 750 litter toegewezen per
maand dus moet deze week er mede stoppen en
dan is er geen aanvoer meer te Amsterdam.
Hopende u daar mede aan mijn van
dienst ken zijn en mijn daar mede in
zult helpen. ook wou ik u vragen
of u voor mijn kunt zorgen voor
een vergunning om Savands na
10 uur door te mogen rijden
want leden Donderdag was ik te
laat van de markt om rede
de Auto om 9 uur Savands pas
van de grens af kon.

De nummer van de Auto
is GZ 21405
Vergunning nummer B 3549.

Bij voorbaat dank
Hoogacht
H Wijnschenk

[Kanttekening links onder]
Telephonisch
meegedeeld,
dat wij hierin
niet kunnen van
dienst zijn.
17/9 ’40 [onleesbare paraaf] * Onderwerp: Een dringend verzoek om extra benzinetoewijzing en een ontheffing voor het rijden tijdens de avondklok.
* Argumentatie: De afzender, vishandelaar H. Wijnschenk, moet dagelijks naar de grensovergang bij De Lutte rijden om verse vis op te halen die per Deense vrachtwagen wordt aangevoerd. Zijn huidige maandelijkse benzinequotum van 750 liter is onvoldoende voor de benodigde 100 liter per dag. Zonder extra brandstof zal de visaanvoer naar Amsterdam stilvallen. Daarnaast vraagt hij toestemming om na 22:00 uur te rijden, omdat vertragingen aan de grens ervoor zorgen dat hij de avondklok overschrijdt.
* Taalgebruik: Het Nederlands in de brief bevat diverse spreektaalvormen en grammaticale fouten (zoals "hep" in plaats van "heb", "litter", "Savands", "leden Donderdag" voor "verleden donderdag" en "ken" voor "kan"). Dit wijst op een afzender die mogelijk meer gewend is aan mondelinge handel dan aan formele correspondentie.
* Afhandeling: Uit de kanttekening linksonder blijkt dat het verzoek op 17 september 1940 telefonisch is afgewezen. * Tijdsbeeld: De brief is geschreven in september 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
* Schaarste en distributie: Direct na de inval werd de distributie van schaarse goederen, waaronder brandstof, streng gereguleerd door de bezetter en het Nederlandse ambtelijke apparaat. Bedrijven moesten bewijzen dat hun activiteiten van "algemeen belang" (zoals voedselvoorziening) waren om in aanmerking te komen voor extra toewijzingen.
* Avondklok: De bezetter voerde een spertijd in. Het feit dat Wijnschenk specifiek om toestemming vraagt om na 10 uur 's avonds te rijden, duidt op de vroege beperkingen van de bewegingsvrijheid.
* Logistiek: De vermelding van "Deensche Auto's" toont aan dat de internationale handel in bederfelijke waren (zoals vis) ondanks de oorlogssituatie nog probeerde door te gaan via wegtransport.
* Persoonlijke achtergrond: De naam Wijnschenk is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Amsterdam. Gezien de datum (1940) en het adres in de Rivierenbuurt (Biesboschstraat), bevond de afzender zich in een periode waarin de anti-Joodse maatregelen van de bezetter steeds voelbaarder werden, wat de uiteindelijke afwijzing van zijn verzoek mogelijk mede heeft beïnvloed.