Officieel rapport van de gemeente Amsterdam, afdeling Marktwezen.
Origineel
Officieel rapport van de gemeente Amsterdam, afdeling Marktwezen. 23 oktober 1940. [Stempel linksboven:]
No 53/67 // M. 1940 28/10
[Titel midden:]
R A P P O R T
[Hoofdtekst:]
Van A.J. van Elten, wonende Borgerstraat 8 huis en die als personeel van kooper A. Olie toegang heeft tot de Centrale Markt sedert November 1936, kan het volgende worden gemeld. Op 23 November 1936 heeft van Elten de groentenzaak van Olie, gevestigd op bovengenoemd adres, overgenomen, terwijl Olie zich geheel uit de handel heeft terug getrokken. Waar Elten niet in het bezit was van een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit, heeft Olie zijn kooperskaart aangehouden opdat Elten als zijn personeel toegang kon verkrijgen tot de Centr: Markt. Olie heeft na November 1936 de markt niet meer bezocht, terwijl Elten het betalingsbewijs voor zichzelf en voor Olie betaalde. Van Elten zal thans voor zichzelf een erkenning als kleinhandelaar aanvragen benevens een toegangskaart voor de Centr: Markt als kooper. Kaart van Olie en Elten gaat hierbij.
[Adressering onder tekst:]
Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.
[Datum en ondertekening rechts:]
Amsterdam 23 October 1940
Controleur,
[Handtekening: B. Elthin(?)]
[Handgeschreven aantekeningen links:]
kan onm. hvg.
kaart krijg.
23/10 -
JvG
Kooperskaart no 527
uitgereikt op 25/10-40
[Stempels en parafen middenonder:]
[Paraaf]
Gezien
[Paraaf] Wha...
[Paraaf] Dit document is een ambtelijk rapport over een overtreding van de marktreglementen die al bijna vier jaar voortduurde. Het schetst een situatie waarin A.J. van Elten in 1936 een groentezaak aan de Borgerstraat 8 in Amsterdam overnam van A. Olie. Omdat Van Elten op dat moment niet over de benodigde papieren beschikte, bleef hij de koperskaart van Olie gebruiken. Hij deed zich officieel voor als personeelslid van Olie om toegang te krijgen tot de Centrale Markt (de huidige Centrale Markthallen), terwijl Olie in werkelijkheid al lang gestopt was met werken.
De controleur legt vast dat Van Elten nu alsnog zijn eigen erkenning en koperskaart aanvraagt. De handgeschreven kanttekeningen tonen de administratieve afhandeling: op 25 oktober 1940, slechts twee dagen na het rapport, werd er reeds een nieuwe koperskaart (no. 527) aan Van Elten uitgereikt. Het rapport is gedateerd op 23 oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de inhoud van het document een vrij alledaagse administratieve kwestie lijkt, is de timing significant. De bezettingsautoriteiten en het Nederlandse ambtelijke apparaat begonnen in deze periode de economische controles en registraties aan te scherpen.
De Centrale Markt in Amsterdam was het vitale distributiepunt voor de voedselvoorziening van de stad. Toegangscontrole was essentieel om de handel in goede banen te leiden en illegale handel of prijsopdrijving te voorkomen. Het document illustreert hoe kleine zelfstandigen destijds probeerden om te gaan met bureaucratische hindernissen (zoals het ontbreken van een vestigingsvergunning) door gebruik te maken van informele constructies, die door deze controle nu werden rechtgetrokken.