Administratieve notitie / dossierfiche. 16 februari 1943. [Rechtsboven, zwarte inkt/potlood:]
Zaak zonder personeel

[Hoofdtekst, zwarte inkt:]
Kennis G. P.
Spoorstr. 12
pooten op Roelofarendsveen
’s zomers veel sla en
snijboonen.
sedert ± 4 jaren
grossier in Leiden
Groothandelserkenn.
g. 60.139 sedert 1/6 1942
geb. 30/1 1919 24 jaar
1500.- - 1.600.- kapitaal

[Midden onder, rode inkt:]
Zal zaak eerst
overdenken. Gevaar
voor uitzending naar
Duitschland.
Zal nog nader
berichten 16/2 '43

[Linkermarge, rode inkt:]
dir. 2:
aanvraag
wordt
aangehouden
tot nader
order Het document bevat de persoons- en bedrijfsgegevens van een 24-jarige man (geboren in 1919) die werkzaam is als grossier in Leiden. De gegevens vermelden dat hij een eenmanszaak drijft ("Zaak zonder personeel") met activiteiten in Roelofarendsveen (het poten en verhandelen van sla en snijbonen). Hij beschikt sinds medio 1942 over een officiële groothandelserkenning en heeft een bescheiden kapitaal.

De kern van het document ligt in de rode aantekeningen. Deze zijn geschreven in februari 1943, een periode waarin de Duitse bezetter de druk op de Nederlandse bevolking voor de Arbeitseinsatz (verplichte tewerkstelling) opvoerde. De opmerking "Gevaar voor uitzending naar Duitschland" duidt erop dat de betrokkene vanwege zijn leeftijd op de nominatie stond om als dwangarbeider te worden afgevoerd. De ambtenaar of instantie die de rode tekst schreef, besluit de zaak te "overdenken". De uiteindelijke beslissing in de marge is dat de aanvraag (waarschijnlijk voor een vrijstelling of 'Sperre') wordt "aangehouden tot nader order", wat betekent dat de procedure voorlopig is opgeschort. Tijdens de Tweede Wereldoorlog probeerden veel jonge Nederlandse mannen via hun beroep aan de dwangarbeid in Duitsland te ontsnappen. Werkzaamheden in de voedselvoorziening (zoals de tuinbouw en groothandel in Roelofarendsveen en Leiden) werden vaak als 'essentieel' beschouwd, wat een grond kon zijn voor een vrijstelling. Dit document is een direct bewijs van de bureaucratische weg die bewandeld moest worden om dergelijke vrijstellingen te verkrijgen of te beoordelen, waarbij het lot van individuen vaak afhing van dergelijke korte handgeschreven krabbels op administratieve fiches.