Officieel afschrift van een circulaire/mededeling van het Departement van Binnenlandsche Zaken.
Origineel
Officieel afschrift van een circulaire/mededeling van het Departement van Binnenlandsche Zaken. 7 mei 1942. De Secretaris-Generaal van het Departement van Binnenlandsche Zaken (K.J. Frederiks). [Linksboven, handgeschreven:]
№ 49 Km. 1942
[Gedrukt:]
No. 153. Bur. G. 1942.
[Bovenaan gecentreerd, paars stempel/handgeschreven:]
№ 11/46/1
Marktwezen
[Rechtsboven, paars stempel:]
M 1942 2/4
[Gedrukt:]
AFSCHRIFT.
DEPARTEMENT VAN BINNENLANDSCHE ZAKEN
Betreffende de 24-uur tijdaanduiding.
Nr. 1627 Afd. A. S. C
's-GRAVENHAGE, 7 Mei 1942.
Ik heb de eer U mede te deelen, dat voortaan in alle ambtelijke stukken iedere tijdaanduiding volgens de 24-uur tijdindeeling zal geschieden (de minuten aangeduid met 2 cijfers, door een punt gescheiden van de vermelding der uren).
Ik vertrouw, dat aan een uniforme uitvoering van dit voorschrift door U zal worden meegewerkt.
De Secretaris-Generaal van het Departement van Binnenlandsche Zaken,
w. g. FREDERIKS.
Aan Heeren Burgemeesters.
Voor eensluidend afschrift
De Gemeentesecretaris van Amsterdam,
w. g. J. F. FRANKEN.
[Rechtsonder, handgeschreven:]
5X
[Linksonder in kleine letters:]
Stadsdrukkerij Amsterdam 9912-5-42-150 Dit document is een administratieve instructie die een belangrijke verandering in de Nederlandse ambtelijke schrijfwijze markeert: de overgang naar de 24-uursklok. Voorheen was het gebruikelijk om met 12-uurs intervallen te werken (bijv. 3 uur 's middags). De instructie specificeert ook de interpunctie: uren en minuten gescheiden door een punt (bijv. 15.00).
Het betreft een "afschrift", wat betekent dat de originele brief van het ministerie in Den Haag door de gemeente Amsterdam is gereproduceerd en verspreid onder de relevante gemeentelijke diensten (in dit geval de afdeling Marktwezen). De letters "w. g." voor de namen Frederiks en Franken staan voor "was getekend", wat aangeeft dat dit een kopie is en de originele handtekeningen op het brondocument staan. Het document dateert uit mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Karel Johannes Frederiks was in deze periode de Secretaris-Generaal van Binnenlandse Zaken. Hij bleef tijdens de bezetting aan in een poging de Nederlandse bestuursstructuur zoveel mogelijk te handhaven en de ergste Duitse eisen te matigen, een rol die na de oorlog kritisch werd beoordeeld.
De invoering van de 24-uurs tijdrekening paste in een bredere trend van standaardisering en efficiëntie in het openbaar bestuur. Hoewel de 24-uursklok internationaal al langer in opkomst was (onder andere bij de spoorwegen), werd de invoering in de ambtenarij tijdens de bezetting mogelijk versneld door de behoefte aan uniformiteit met de Duitse administratieve normen, waar dit systeem reeds gangbaar was. Het document toont de continuïteit van de dagelijkse bureaucratie onder bezettingstijd.