Ambtelijke correspondentie/memo (Dienst van het Marktwezen Amsterdam). 2 februari 1942 (met latere aantekeningen tot maart 1942). De Boer (Inspecteur). [Linksboven in de hoek:]
Inschrijven

[Hoofdtekst:]
In verband met de opheffing van de markt op het Waterlooplein is het m.i. overbodig om het contract met Schuitenvoerder, inzake de verzorging van het verlichtingsmateriaal van deze markt te handhaven.
Aangezien dit contract met ingang van 1 Maart 1942 afloopt, geef ik U in overweging om aan Schuitenvoerder te berichten, dat met ingang van dien datum de overeenkomst tusschen hem en de Dienst van het Marktwezen, inzake de verzorging van het verlichtingsmateriaal, eindigt.
Het nog in zijn bezit zijnde materiaal moet voor dien datum worden ingenomen.
Inzake de verzorging van het materiaal op de andere - niet-Joodsche markten - zal door mij nader worden gerapporteerd.

[Ondertekening:]
2 Febr. 1942
deBoer.
Insp.

[Aantekeningen in de kantlijn en onder de tekst:]
Schuitenvoerder oproepen 11-2-42 de Boer
p 13/2 '42 [paraaf]

[In rood potlood/inkt:]
Ik heb Stam mondeling medegedeeld af sch. dat vanaf 1-3 a.s. van zijn diensten geen gebruik meer zal worden gemaakt.

[In zwart, midden onder:]
Het bovenstaande aan Schuitenvoerder medegedeeld.
Aan Hr. Stam opgedragen om door werklui van de vischmarkt de snoeren van het Waterlooplein te laten verwijderen en te bezorgen aan Hoofdkantoor.
16-2-'42

[Rechtsonder, in een kader:]
Ingeleverd & geborgen archief achteraan, links in de afm. stelling.
[paraaf]

[Onderaan diverse getallen en berekeningen, o.a.:]
3/3 '42 Het document is een ambtelijk schrijven van de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam (De Boer). De kern van de brief is de beëindiging van een contract met een zekere heer Schuitenvoerder, die verantwoordelijk was voor het onderhoud van de verlichting op de markt op het Waterlooplein.

De tekst is zakelijk en administratief van aard, maar de historische lading is groot. De reden voor de opzegging is de "opheffing" van de markt. Er wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen het Waterlooplein en "de andere - niet-Joodsche markten". Uit de aantekeningen onderaan blijkt hoe de uitvoering verliep: Schuitenvoerder werd ontboden ("oproepen") en de heer Stam kreeg de opdracht om met "werklui van de vischmarkt" de fysieke snoeren en materialen op het Waterlooplein te gaan verwijderen. Dit document dateert uit februari 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De "opheffing" van de markt op het Waterlooplein waarover gesproken wordt, was een direct gevolg van de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. Het Waterlooplein lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt.

In 1941 waren Joden al grotendeels uit het openbare leven geweerd en mochten zij alleen nog op specifieke Joodse markten staan. Begin 1942 werd de druk verder opgevoerd om deze markten te liquideren of te verplaatsen als onderdeel van de segregatie en latere deportatie van de Joodse bevolking. Dit document toont de "banaliteit" van de bureaucreatie achter deze uitsluiting: de systematische vernietiging van het Joodse leven in Amsterdam wordt hier gereduceerd tot een logistieke afwikkeling van verlichtingskabels en het opzeggen van onderhoudscontracten. Marktwezen