27 October 1942. GEMEENTE AMSTERDAM

No. 1682 Arb. 1942. AMSTERDAM, 27 October 1942.

Onderwerp:
Bescherming van de aanduiding
van ingenieur.

[Stempel: No. 8a/64/i M. 1942 28/10]

In de Staatscourant van Vrijdag 25 September 1942, No. 187 is opgenomen een besluit van de Secretarissen-Generaal van de Departementen van Opvoeding, Wetenschap en Kultuurbescherming, van Landbouw en Visscherij en van Justitie betreffende het voeren van opleidingsaanduidingen door afgestudeerden van wettelijk gesubsidieerde middelbare technische scholen en daarmee gelijkgestelden en betreffende de bescherming van den titel en de aanduiding van ingenieur.

Artikel 5 van dit besluit bepaalt, dat tot het voeren van den titel van ingenieur bij uitsluiting gerechtigd is:

a hij, die aan de Technische Hoogeschool te Delft een van de in artikel 118 der Hoogeronderwijswet genoemde diploma's heeft verworven, dan wel in het bezit is van een van de vóór 1 Januari 1904 verworven diploma's, genoemd in artikel XX van de overgangsbepalingen der wet van 22 Mei 1905, Staatsblad No. 141, (zooals deze is gewijzigd bij de wetten van 9 Februari 1911, Staatsblad No. 54, en 11 Juni 1921, Staatsblad No. 782);

b hij, die aan de Landbouwhoogeschool te Wageningen het diploma van landbouwkundig ingenieur heeft verworven, dan wel in het bezit is van het vóór 9 Maart 1918 verworven diploma of de voor dien datum behaalde akte, bedoeld in artikel 64, tweede lid, van de wet tot regeling van het Hooger Landbouwonderwijs;

c hij, die aan de Technische Hoogeschool te Bandoeng het ingenieursdiploma heeft verworven;

d hij, die aan een buitenlandsche instelling van hooger onderwijs in de technische of de landbouwkundige wetenschappen een diploma heeft verworven, dat de Secretaris-Generaal, gehoord den senaat van de Technische Hoogeschool te Delft, onderscheidenlijk van de Landbouwhoogeschool te Wageningen, heeft gelijkgesteld met de onder a of onder b bedoelde diploma's, op voorwaarde, dat de respectievelijk onder a en onder b bedoelde diploma's in het land, waar de betrokken buitenlandsche instelling van hooger onderwijs is gevestigd, met de door deze instelling uitgereikte diploma's zijn gelijkgesteld.

Aan Heeren Hoofden van administratiën,
diensten en bedrijven.

Stadsdrukkerij Amsterdam 20248-10-42-750 Dit document is een officiële bekendmaking van het gemeentebestuur van Amsterdam aan zijn diensthoofden. Het doel is de strikte regulering van de titel 'ingenieur'.

De kernboodschap is dat de titel 'ingenieur' (tegenwoordig de graad 'ir.') wettelijk beschermd is en enkel gevoerd mag worden door afgestudeerden van de Technische Hoogeschool Delft, de Landbouwhoogeschool Wageningen, de Technische Hoogeschool Bandoeng (het huidige ITB in Indonesië), of door de overheid erkende buitenlandse instellingen. Hiermee werd een scherp onderscheid gemaakt tussen academisch geschoolde ingenieurs en technici van middelbare technische scholen. Het document dateert uit oktober 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dit is terug te zien in de vermelding van de "Secretarissen-Generaal". Omdat de Nederlandse regering in Londen zat en het parlement door de bezetter was ontbonden, hadden de hoogste ambtenaren (de Secretarissen-Generaal) de bevoegdheid gekregen om besluiten met kracht van wet te nemen.

De term "Kultuurbescherming" in de naam van het departement is eveneens kenmerkend voor de bezettingstijd (verwijzend naar het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten). De inclusie van Bandoeng weerspiegelt de koloniale situatie van dat moment, waarbij Nederlands-Indië nog als deel van het koninkrijk werd beschouwd, hoewel het op dat moment al door Japan was bezet. De registratiestempel en de distributie aan "Heeren Hoofden" tonen de bureaucratische zorgvuldigheid van het Amsterdamse ambtenarenapparaat, zelfs onder oorlogsomstandigheden.