Dienstverslag / Brief met ambtelijke kanttekeningen. 2 juli 1942. Netewoff (mogelijk een controleur van het Marktwezen). Den Heer Inspecteur van het Marktwezen alhier. (Bovenaan in potlood/pen):
Wolff oproepen bij Th. Sieburgh
aan Directeur
"Lindengracht."

(Adres):
Den Heer Inspecteur
vh Marktwezen
Alhier.

(Stempel):
Nº 46a/441/1 M. 1942 13/7

(Hoofdtekst):
Het is bekend dat publiek, dat in de rij moet staan, graag kankert. Temeer als dat publiek vroeg uit hun bed moet komen om de eerste van de rij te zijn. Het gebeurt menigmaal, dat er gegadigden zijn, die vanaf 4 uur tm 12 uur tevergeefs in de rij gestaan hebben.

Men kan zich voorstellen, dat zij dan een object zoeken om hun gemoed lucht te geven! Nu wat betreft de z.g.n. klachten.
Piet Vrees had geen ~~107 kilo~~ [daarboven: 80 pond] natte aal. — Frans Visser geen ~~80 kilo~~ maar 40 kilo natte aal. — Piet Overloop had geen ~~40 kilo~~ nat, maar 24 pond gerookte aal.

Daar het wachtende publiek nogal hardop denkt, heb ik in overleg met de dienstdoende politieagenten de vischaanvoer extra gecontroleerd. Ik kan u dan ook melden dat er m.i. geen ongerechtigheden met de toegewezen aanvoer heeft plaats gevonden.

De controleerende agenten van Politie waren — Termaat — Vroom en Willebrands, allen van het posthuis Westerstraat.

A'dam 2 Juli 1942.
[Signatuur: Netewoff]

(Kanttekeningen in rood):
* (Bovenin): Zie briefje v. d. Inspecteur van MD
* (Verticaal links): Hierover onderhouden. Wolff belooft beterschap. [?]
* (Verticaal links onderaan): De Wolff hierover door Th. Sieburgh onderhouden MD onderstaande rapporteerde — Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse spanningen op de Amsterdamse markten tijdens de Duitse bezetting.
* Sociale onrust: De tekst beschrijft de frustratie van burgers die acht uur lang in de rij staan voor vis, vaak zonder resultaat. Het "kankeren" (klagen) van het publiek wordt door de ambtenaar geweten aan de vermoeidheid en teleurstelling.
* Handhaving en controle: Er is sprake van concrete klachten over de toewijzing van aal (paling) aan specifieke handelaren (Vrees, Visser, Overloop). De ambtenaar weerlegt deze klachten door lagere, gecorrigeerde gewichten te noemen en verwijst naar de aanwezigheid van politieagenten van de nabijgelegen Westerstraat als getuigen van een eerlijk verloop.
* Administratieve afhandeling: De rode kanttekeningen wijzen op een interne tuchtprocedure. "Wolff" (vermoedelijk de handelaar of een ondergeschikte beambte) is hierop aangesproken ("onderhouden") door de heer Sieburgh van de Dienst Marktwezen (MD). * Oorlog en Schaarste: In juli 1942 was de voedselschaarste in Nederland nijpend. De distributie van verse vis was streng gereguleerd. Lange rijen waren een dagelijks verschijnsel en leidden vaak tot opstootjes en verdenkingen van corruptie of bevoordeling van handelaren.
* Locatie: De genoemde locaties (Lindengracht, Westerstraat) situeren de gebeurtenissen in de Jordaan, een wijk die tijdens de oorlog zwaar getroffen werd door armoede en waar de sociale controle en de mondigheid van het publiek groot waren.
* Aal: Paling was destijds een belangrijk onderdeel van het Amsterdamse dieet, maar werd door de schaarste een symbool van de ongelijke verdeling van schaarse goederen.