Inspectierapport / ambtelijk verslag. 9 juli 1942. Nº 46/442/M. 1942 13/7
9 juli 42

Aan
Muller. v.h. et Drukker
Amsterdam - Amstelveld 7
Vischhandel.
Onderzoek toewijzing zoetwater-
visch.

=== Opdracht van Dist. l. Hr. G.J.F. Visscher ===

In verband, met het feit, dat vermoed werd, dat de zoetwatervisch, bestemd voor de zaken van de Firma (Verwalter Muller) in zijn geheel naar de zaak van Drukker op het Amstelveld (Verwalter Muller) gebracht en verkocht werd, is door ons (contr. v.d. Hee en ondergetekende) een onderzoek ingesteld. Op Woensdag de 8 Juli te ongeveer 11 uur troffen wij bij Muller Amstelveld, aan, circa 100-Kg natte aal, die hij volgens zijn verklaring des ’s morgens van de Gen. afsl. bij elkaar ontvangen had. Een gedeelte van deze aal werd door eenige menschen in een apart vertrek achter de winkel schoon gemaakt en de rest circa 60 a 70-Kg stond in de koelcel.

Op onze vraag, waarom dit niet verkocht werd, verklaarde Muller dat hij eerst ziekenhuizen en andere instellingen van visch moest voorzien en dan des ’s middags de aal zou verkopen. Wij hebben hem er op attent gemaakt, dat dit niet volgens de voorschriften was. Doch hij verontschuldigde zich hiervoor, dat hij dan zijn bestellingen voor diverse inrichtingen niet op tijd weg kon krijgen. Op onze vraag hoe hij aan zoo’n groote toewijzing (100 kg natte aal) kwam antwoordde hij „het is hier altijd een groote zaak geweest”.

Zie vervolg op Rapport C. Z.O.Z
Nº 2899 * Administratieve context: Het rapport is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dit is direct zichtbaar door het gebruik van de term 'Verwalter'. Een Verwalter was een door de bezetter aangestelde bewindvoerder die toezicht hield op (of het beheer overnam van) Joodse bedrijven in het kader van de 'arisering'. De aanduiding "v.h. [voorheen] Drukker" bevestigt dat dit oorspronkelijk een Joodse visexport of -handel was.
* Economische controle: Het document getuigt van de strenge controle op de distributie van schaarse goederen (in dit geval aal/paling). De controleurs onderzoeken of de vis wel op de juiste plek terechtkomt en of de verkoopregels worden nageleefd.
* Verdedigingslijn: Muller verdedigt de grote voorraad door te wijzen op de historische omvang van de zaak ("altijd een groote zaak geweest") en zijn maatschappelijke plicht (levering aan ziekenhuizen), wat vaak een argument was om voorraden buiten de reguliere verkoop om aan te houden.
* Terminologie: "Gen. afsl." verwijst vermoedelijk naar de Generale Afslag, de centrale plek waar de vis werd verhandeld en verdeeld onder toezicht van de bezettingsautoriteiten. Dit document bevindt zich in het snijvlak van de economische geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en de Jodenvervolging in Amsterdam. Het Amstelveld was een bekende plek voor vismarktactiviteiten. Het feit dat er een officieel onderzoek wordt ingesteld naar de toewijzing van 100 kg paling toont aan hoe gedetailleerd de controle op de voedselvoorziening was. Tegelijkertijd illustreert het de bureaucratische afwikkeling van de roof van Joods bezit: de oorspronkelijke eigenaar (Drukker) is uit zijn zaak gezet en vervangen door een Verwalter, die vervolgens onder een vergrootglas ligt van de distributie-inspectie.