Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 17 september 1942 (gebaseerd op stempel). J. Weeren Mantels, Lindengracht 243 III, Amsterdam. [Bovenaan het document, stempels en handgeschreven notities:]
Nº 46a/356/2 M. 1942 17/9 [handgeschreven:] inkom verschouw
Geachte Mijnheer de Inspecteur.
Daar ik zooveel jaar met de viskar
geloopen heb en een afwijziging heeft
ontvangen. zoo had ik een vriendelijk
verzoek of ik niet in de gunst mocht
komen voor een toewijziging. Ik heb
2 jaar met een ziek been gezeten dus
kon ik niet meer met de viskar loopen
Nu is mijn been weer heelemaal goed.
Nu wou ik U vragen of U geen woordje
voor mij zou kunnen doen een woordje doet
meer van Uw als tien van een ander.
Hoogachtend
J. Weeren. Mantels.
Lindengracht 243 III
[In de linkermarge, diagonaal geschreven:]
afwijzen
onbekend
46a/356/3 * Inhoud: De brief is een persoonlijk verzoek van J. Weeren Mantels aan een inspecteur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen). De schrijver verzoekt om een "toewijziging" (bedoeld wordt een toewijzing of vergunning) voor een viskar. Als reden voor de eerdere onderbreking van de werkzaamheden wordt een medisch probleem ("ziek been") aangevoerd dat twee jaar heeft geduurd. Nu de gezondheid is hersteld, wil de afzender het beroep van visverkoper weer oppakken.
* Taal en Stijl: De brief is geschreven in een eenvoudige, ietwat volkse stijl met diverse spelfouten en grammaticale onjuistheden (zoals "afwijziging" in plaats van 'afwijzing' of 'toewijzing', en "als" in plaats van 'dan'). De zin "een woordje doet meer van Uw als tien van een ander" getuigt van een poging om via persoonlijke voorspraak of gunstbetoon een resultaat te forceren.
* Administratieve verwerking: De aantekeningen in de marge ("afwijzen", "onbekend") suggereren dat het verzoek negatief is beoordeeld. De term "onbekend" kan erop duiden dat de afzender niet voorkwam in de registers of dat de gezochte vergunninghistorie niet kon worden bevestigd. Het document dateert van september 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de distributie van voedsel en de uitoefening van straathandel streng gereguleerd door de overheid. Vergunningen voor viskarren waren essentieel voor het levensonderhoud, zeker in volksbuurten zoals de Jordaan (waar de Lindengracht ligt). De schaarste aan goederen en de controle op de arbeidsmarkt maakten dergelijke toewijzingen in 1942 tot een kritieke aangelegenheid. Het adres Lindengracht 243 III plaatst de schrijver in het hart van de Amsterdamse Jordaan, een wijk die van oudsher sterk verbonden was met de markthandel. J. Weeren Marktwezen