Getypte doorslag van een zakelijke brief met handgeschreven kanttekeningen. 8 oktober 1942 (verzonden op 10 oktober 1942). Onbekend (mogelijk een handelsonderneming of transportbedrijf, referentie 46A/572/5 M.). [Handgeschreven: Verzonden 10/10] [Handgeschreven: HMuller]

M/HB.

den Heer Mr. J. Martin Muller,
Jan Luykenstraat 17,
Amsterdam-Zuid.
Wijk 24.

46A/572/5 M.
8 October 1942.

W. Kok, Spaarndam.

Naar aanleiding van Uw brief van 28 September 1942 No. 4244, bericht ik U, dat achteraf natuurlijk niet meer is na te gaan of de doozen sporen van ontvreemding hebben getoond en er dus aanleiding is geweest om de zending te weigeren of slechts onder protest te accepteeren.

Ongeschonden verpakking geeft nog geen zekerheid, dat de inhoud overeenstemt met de opgaaf van den inzender. Ten aanzien van de grootte der paling was dit zeer zeker niet het geval.

Tot mijn spijt kan ik dan ook geen aanleiding vinden om aan Uw cliënt alsnog het manco te vergoeden. De brief is een formeel antwoord op een juridisch schrijven van advocaat Mr. J. Martin Muller. De kern van het geschil betreft een levering van paling aan de heer W. Kok uit Spaarndam. Er is sprake van een "manco" (ontbrekende goederen) en mogelijk een geschil over de kwaliteit ("de grootte der paling").

De schrijver voert twee verdedigingsgronden aan om niet tot vergoeding over te gaan:
1. Bewijslast: Omdat de zending is geaccepteerd zonder protest, kan achteraf niet meer worden vastgesteld of de dozen bij aankomst al geopend waren ("ontvreemding").
2. Inhoud versus verpakking: De schrijver stelt dat een dichte verpakking niet garandeert dat de inhoud klopt met wat de afzender heeft opgegeven, waarbij expliciet wordt verwezen naar de afwijkende grootte van de paling.

De toon is zakelijk, kortaf en resoluut. Het document dateert van oktober 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening schaars en streng gereguleerd. Paling was een kostbaar goed en diefstal of fraude tijdens transport kwam veelvuldig voor.

Spaarndam staat historisch bekend om zijn palingvisserij en -handel. Het feit dat er een advocaat (Mr. J. Martin Muller) aan te pas komt voor een geschil over paling, duidt erop dat het om een zakelijke transactie van aanzienlijke waarde ging, of dat de juridische wegen ook onder de bezetting voor civiele geschillen bleven functioneren. De handgeschreven aantekening "Verzonden 10/10" is een typische administratieve handeling uit die tijd om de daadwerkelijke verzenddatum te registreren in het kopieboek.