Getypte brief (doorslag) 20 oktober 1942 De Directeur (naam niet vermeld op doorslag) De Nederlandsche Visscherij-centrale, 2e Adelheidstraat 300, 's-Gravenhage. VD/HG.

46A/583/3 H.

20 October 1942.

de Nederlandsche Visscherij-
centrale,
2e Adelheidstraat 300,
’s-Gravenhage.

Naar aanleiding van Uw brieven d.d. 10 September en 8 October jl. bericht ik U, dat dezerzijds tegen de vestiging van een winkel aan de Binnen Oranjestraat door M.C. Spaargaren bezwaren bestaan. Spaargaren is momenteel marktkoopman en moet zijn toegewezen visch onder contrôle op de markt verkoopen. Het is waarschijnlijk, dat hij den winkel wil beginnen om deze contrôle te ontloopen, aangezien de contrôle op de winkels veel moeilijker is dan die op de verkoopplaatsen op de markten. Bovendien is te verwachten, dat Spaargaren, wanneer hem vergunning voor een winkel is verleend, verhooging van toewijzing zal vragen om zijn winkel in stand te kunnen houden. Bij den huidigen geringen aanvoer van visch zou hieraan, met het oog op eventueele consequenties, niet kunnen worden voldaan, zoodat dan is te verwachten, dat hij in moeilijkheden zou geraken.
Ten slotte bestaat momenteel aan het openen van nieuwe vischwinkels geen enkele behoefte; het komt mij raadzaam voor, dat Spaargaren hiermede wacht, totdat er weder normale tijden zijn.
Ik geef U derhalve in overweging op het onderhavige verzoek afwijzend te beschikken.

De Directeur, In deze brief adviseert de directeur (vermoedelijk van een distributie- of toezichthoudend orgaan) de Nederlandsche Visscherij-centrale om een vergunningsaanvraag voor een nieuwe viswinkel af te wijzen. De aanvraag werd gedaan door M.C. Spaargaren voor een pand aan de Binnen Oranjestraat (waarschijnlijk in Amsterdam).

De argumenten voor de afwijzing zijn drieledig:
1. Omzeiling van controle: Spaargaren is nu marktkoopman. De schrijver vermoedt dat hij een winkel wil openen om aan de strikte controle op de markt te ontsnappen, aangezien controle in winkels lastiger zou zijn.
2. Schaarste: Er is een geringe aanvoer van vis. Een eigen winkel zou leiden tot een vraag naar meer toewijzing van vis (om de winkel rendabel te houden), waaraan de overheid niet kan voldoen.
3. Economische noodzaak: Volgens de schrijver is er simpelweg geen behoefte aan nieuwe viswinkels onder de huidige omstandigheden. Er wordt expliciet geadviseerd te wachten tot "weder normale tijden" (na de oorlog). De brief dateert uit oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De economie was in deze periode volledig ondergeschikt aan de oorlogsvoering en werd strak gereguleerd via distributiestelsels en centrale organisaties.

De Nederlandsche Visscherij-centrale (NVC) was een zogenaamd 'vakgroep' of overheidsorgaan dat de visserijsector controleerde. Tijdens de bezetting was vis een schaars goed door de beperkingen op de zeevaart (mijnenvelden, verbodsbepalingen van de Kriegsmarine). Hierdoor was de handel in vis aan strenge distributieregels onderworpen.

Het document illustreert de bureaucratische controle over de kleinhandel en de achterdocht van de autoriteiten ten aanzien van zelfstandige ondernemers die probeerden hun nering aan te passen aan de moeilijke omstandigheden. De term "normale tijden" is een eufemisme voor de periode na de bevrijding. M.C. Spaargaren Vakgroep