Proces-verbaal / Rapport van de Economische Controledienst (E.C.C.D.). 13 augustus 1942. (Linkermarge)
afschrift van rapp C.
10788. ingezonden naar
de E.C.C.D. d.d. 13.8.42.

(Midden/Rechts)
Amsterdam.
d.d. 13. 8. 42.
Rapport.

No 46/A/524/1 M. 1942 12/8 J. Haan.
Amsterdam, Brouwersgracht 137 hs.
Koopman in visch.
Het betrekken van ondermaatsche aal en paling buiten de Gem. Vischafslag om.

Den 12en Aug.ts te ongeveer 10.15 v.m., bij controle aangetroffen door contr. v.d. Zee en ondergeteekende, in de bijkeuken bij bovengemelde vischkoopman c.a. 110 pond van de ingewanden ontdaan ondermaatsche aal en paling.

Bovengemelde Haan is georganiseerd bij de Ned. Visch Centrale onder voorloopige vergunning No 07685 d.d. 29.11.41, als Be en Verwerker van visch.

Aangezien genoemde paling aan spoedige bederf onderhevig was, hebben wij medewerking aan J. Haan gevraagd, om deze te rooken, daar zij dan nog voor menselijk voedsel bruikbaar zou zijn.

Haan heeft de volle medewerking verleend.

S’ middags hebben wij die gerookte ondermaatsche aal en paling in beslag genomen en gedeponeerd bij de Politie.

Na informatie bij de Off. v. Just. te A’dam, moet de politie hiervoor P.V. opmaken en hebben wij deze zaak overgegeven bij de Politie Bureau Raampoort, Marnixkade, die voor verdere afwikkeling en verhoor van verdachte zal zorg dragen.

Daar het een georganiseerde is, zal de politie, op last van de Off. v. Just., ook in het P.V. vermelden, de overtreding van art 2 van het 2e Uitvoeringsbesluit van het Visscherij besluit 1941. Regeling van de vischvoorziening voor de Gem. A’dam.

De Contr. E.C.C.D.
(w.g.) J. Franeut. Het document is een officieel rapport van een inspecteur van de E.C.C.D. (Economische Controledienst). De kern van de zaak is de illegale handel in vis tijdens de Duitse bezetting. Koopman J. Haan werd betrapt met 110 pond (ca. 55 kg) "ondermaatse" aal en paling die niet via de officiële Gemeentelijke Visafslag was verkregen.

Opmerkelijk is de pragmatische aanpak van de inspecteurs: omdat de vis snel zou bederven, lieten ze de verdachte de vis eerst roken voordat ze deze officieel in beslag namen, om te voorkomen dat waardevol voedsel verloren zou gaan. De zaak werd uiteindelijk overgedragen aan de politie van Bureau Raampoort voor verdere vervolging op basis van het Visscherijbesluit 1941. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd door de Duitse bezetter. Om zwarte handel tegen te gaan en de distributie te controleren, moest alle vis via centrale afslagen worden verhandeld. De E.C.C.D. was belast met het opsporen van economische delicten zoals prijsopdrijving, hamsteren en illegale handel buiten het distributiesysteem om.

"Ondermaatse" vis (vis die te klein is om gevangen te mogen worden) was dubbel illegaal: het schaadde de visstand en de partij was buiten de officiële kanalen ("buiten de afslag om") om verkregen. Dergelijke overtredingen werden in oorlogstijd zwaar bestraft, omdat ze de gecontroleerde voedselvoorziening ondermijnden. Het document illustreert de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee zelfs relatief kleine vergrijpen in de voedselketen werden vastgelegd.