Dienstnota / ambtelijk rapport. 11 november 1942. Hr. van Duinhoven.

In perceel Haringpakkerssteeg
no. 6 wordt door Jac. Bras
een zgn. eethuis gehouden, alwaar
o. m. koffie, thee, bouillon,
broodjes met garnalen e. d. worden
verkocht.

11 November 1942.

[Handtekening] WGroeneveld

T
Ik moge [hieraan nog]
toevoegen, dat het mij ongewenscht
voorkomt om visch toe te
wijzen aan restaurants, eethuizen
e. d. omdat dergelijke zaken
deze visch in hun inrichting ver-
werken, waardoor de controle op
de maximum-prijzen onmogelijk wordt. Het document bestaat uit twee delen. Het bovenste deel is een feitelijke melding over de activiteiten in een pand aan de Haringpakkerssteeg 6 in Amsterdam, waar Jac. Bras een eethuis exploiteert. Er wordt specifiek benoemd dat er consumpties zoals koffie en garnalenbroodjes worden verkocht.

Het onderste deel, gedateerd op 11 november 1942 en ondertekend door Groeneveld, bevat een beleidsmatig advies of een kritische kanttekening. Groeneveld stelt dat het onwenselijk is om vis toe te wijzen (te distribueren) aan restaurants en eethuizen. De reden hiervoor is puur bureaucratisch-economisch: doordat deze zaken de vis in hun keuken verwerken tot maaltijden of belegde broodjes, kunnen controleurs niet meer vaststellen of de wettelijk vastgestelde maximumprijzen voor vis worden nageleefd. De verwerking maskeert de inkoopprijs en de marge, wat prijsbeheersing bemoeilijkt. Dit document is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In 1942 was de schaarste aan voedsel groot en was bijna alles "op de bon" (distributiestelsel). Om inflatie en zwarte handel tegen te gaan, hanteerde de bezetter strikte maximumprijzen voor basisbehoeften.

De Haringpakkerssteeg bevindt zich in de buurt van het Centraal Station in Amsterdam, een gebied dat destijds bekendstond om de handel in vis. De ambtenaren die dit schreven, hielden zich waarschijnlijk bezig met de voedselvoorziening of de prijsbeheersing (zoals de Prijsbeheersingsdienst). Het document illustreert de verregaande overheidsbemoeienis met de horeca om de oorlogseconomie onder controle te houden. W. Groeneveld