Typoscript (doorslag) met uitvoerige handgeschreven correcties, doorhalingen en kanttekeningen. Ongedateerd, maar de terminologie wijst op de periode 1940-1945 (bezettingstijd) of direct daarna. -3-

stellen van het standpunt der Inspectie voor de Prijsbeheersching ingenomen, ontkennend moet worden beantwoord. Het Gemeentebestuur is van meening, dat het dragen van eigen verantwoordelijkheid op grond van bestaande Gemeentelijke Verordeningen of Reglementen geheel zelfstandig de maatregelen dient te nemen waarvoor het de verantwoordelijkheid te kunnen dragen, en dat hier een gedeelde verantwoordelijkheid niet op zijn plaats zou zijn.

Hiervan uitgaande dient de letter en de geest der bepalingen van het Reglement op de Centrale Markt te worden gevolgd. Naar het oordeel der ondergeteekenden namelijk zoodanig, dat van Gemeentewege gestraft moet worden voor feiten, welke buiten de Centrale Markt zijn gepleegd, indien zij indirect de orde of den goeden gang van zaken op de Centrale Markt in gevaar brengen. Hiertoe dienen zeker in dezen tijd de overtredingen terzake van prijsopdrijving, ook als deze buiten de Centrale Markt plaatsvinden, te worden gerekend. Van beteekenis is niet de plaats waar, doch dat deze overtredingen plaatsvinden.

Intusschen dienen de moeilijkheden, verbonden aan sluiting van zaken der kleinhandelaren, niet uit het oog te worden verloren, zoodat het zeker gewenscht is ten deze de noodige voorzichtigheid te betrachten. Teneinde echter het gezag der Gemeentelijke Overheid tegenover alle overtreders te doen gelden, komt het ons gewenscht voor, dat alsnog tegen de winkeliers Van Mourik en Groot een strafmaatregel wordt getroffen.

Op grond van het bovenstaande stellen ondergetekenden U voor mede goed te keuren, dat de eerst-ondergeteekende, gelet op het bepaalde in artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt de hierbedoelde winkeliers zal straffen met ontzegging van het recht van toegang tot de Centrale Markt van den kant van den handel voor den tijd van bijvoorbeeld een of twee weken.

[Rechtsonder:]
De Directeur,

De Gemeentelijk Adviseur voor Voedings- en Distributie-aangelegenheden,

[Handgeschreven tekst in de linker marge en onderaan:]
Als gedragslijn voor toekomstige overtredingen der prijsvoorschriften enz. stellen ondergetekenden zich voor de volgende gedragslijn te volgen:
Eenvoudige gevallen zullen door de eerstondergetekende krachtens art. 35 van het R.W.C.M. wegens het direct of indirect verstoren van de orde op de C.M. worden bestraft met uitsluiting van de C.M. voor den tijd van 1 of 2 weken; Ernstiger gevallen zullen aan U ter afdoening voorgelegd. Dit document is een ambtelijk advies over de juridische bevoegdheid van het gemeentebestuur om marktkooplieden te sanctioneren voor vergrijpen die buiten het marktterrein zijn begaan. De kern van het betoog is dat "prijsopdrijving" (woekerprijzen), ongeacht waar dit plaatsvindt, de integriteit en de orde van de Centrale Markt ondermijnt.

Opvallend is de nadruk op de eigen autonomie van de gemeente ten opzichte van de landelijke "Inspectie voor de Prijsbeheersching". De opstellers pleiten voor een pragmatische maar consequente aanpak: winkels moeten niet te lichtvaardig gesloten worden (vanwege de voedselvoorziening), maar overtredingen door winkeliers zoals Van Mourik en Groot mogen niet ongestraft blijven. De voorgestelde straf is een tijdelijke ontzegging van de toegang tot de markt, wat voor een handelaar effectief een tijdelijk beroepsverbod betekent. De historische context is die van de schaarste-economie tijdens de Tweede Wereldoorlog of de vroege wederopbouw. De "Centrale Markt" (waarschijnlijk Amsterdam) was het zenuwcentrum voor de distributie van levensmiddelen. De "Inspectie voor de Prijsbeheersching" werd in 1940 door de Duitse bezetter opgericht (en na de oorlog voortgezet) om de zwarte handel en prijsstijgingen te beteugelen.

Het document illustreert de verschuiving van privaatrechtelijke marktregulering naar publiekrechtelijke handhaving: een overtreding elders in de stad wordt door de overheid aangegrepen om iemands marktvergunning of toegangsrecht in te trekken. De handgeschreven notitie onderaan dient om een precedent te scheppen voor een gestandaardiseerde strafmaat.