Getypte circulaire/kennisgeving op briefpapier.
Origineel
Getypte circulaire/kennisgeving op briefpapier. 11 december 1942. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE.
Laan Copes v. Cattenburch 62, 's-Gravenhage.
AFD. AFZET.
Dict.WJS. Typ.JH.
No.559/'42.
Toestel 47.
Rb.V.V.O.
Nº 105/98/s M. 1942 12/12 [stempel in blauw/paars]
AAN DE VEILINGEN.
's-Gravenhage, 11 December 1942.
Onder verwijzing naar onze circulaire no. 238/'42 dd.
5 Juni 1942 deelen wij U mede, dat in plaats van J.J. Griffioen
P.A. Maasen, Centrale Markthal Pier E, Loods 10, Amsterdam
als Treuhänder is aangewezen voor onderstaande personen:
S. Blik,
L. Meents en Zoon,
S. Pront.
Daar de Treuhänder de producten moet leveren aan de afnemers
van genoemde personen, zullen de toewijzingen op bovenstaanden Treu-
händer moeten overgaan.
Wij verzoeken U, voorzoover het Uw veiling aangaat, de noo-
dige maatregelen te treffen.
NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE:
[handtekeningen]
Ⓐ 21976 - '42 - K 983 * Administratieve strekking: De brief informeert de Nederlandse veilingen over een wisseling van de wacht wat betreft het beheer van drie specifieke handelszaken. J.J. Griffioen wordt als beheerder vervangen door P.A. Maasen.
* Terminologie: Het gebruik van de term "Treuhänder" is cruciaal. Dit is een Duitse term voor een bewindvoerder of 'vertrouwensman' die door de bezetter werd aangesteld om de zaken van Joodse eigenaren over te nemen.
* Betrokken partijen: De genoemde namen S. Blik, L. Meents en Zoon, en S. Pront zijn Joodse ondernemers die in de Amsterdamse groente- en fruithandel werkzaam waren. Door de aanstelling van een Treuhänder werden zij effectief uit hun eigen bedrijf gezet en verloren zij de zeggenschap over hun bezit.
* Logistiek: De brief instrueert de veilingen om de "toewijzingen" (de distributierechten van producten) voortaan op naam van de nieuwe Treuhänder te stellen, zodat de bedrijfsvoering (en de winststroom) ongehinderd door de bezetter gecontroleerd kon worden. Dit document is een direct bewijsstuk van de "arisering" van de Nederlandse economie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanaf 1941 voerden de Duitse bezettingsautoriteiten verordeningen in (zoals Verordening 189/1940 en 48/1941) die bedoeld waren om Joodse burgers uit het economische leven te bannen.
Joodse bedrijven werden verplicht zich te registreren, waarna de Wirtschaftsprüfstelle (een afdeling van het Rijkscommissariaat) een "Treuhänder" aanstelde. Deze beheerder had vaak als doel het bedrijf te liquideren of voor een fractie van de waarde te verkopen aan een niet-Joodse eigenaar.
De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC) fungeerde hierbij als een faciliterend orgaan binnen de distributiesector. De namen Blik, Meents en Pront komen veelvuldig voor in archieven van de Joodse Raad en transportlijsten; dit document toont de bureaucratische voorbereiding op hun uiteindelijke uitsluiting en deportatie door hen eerst van hun middelen van bestaan te beroven.