3 juli 1942. Rb.V.V.O. -3-
Circ.No.294/'42 dd. 3 Juli '42.

                                            GOED            AFWIJKEND
                                            ----            ---------

PERZIKEN Sort. IA boven 7 cm. ø per 100 st. f.45.-- f.36.--
" I van 6-7 " ø " 100 " " 23.-- " 18.40
" II " 5-6 " ø " 100 " " 13.50 " 10.80
" III " 4-5 " ø " 100 " " 6.-- " 4.80
" IV beneden 4" ø " 100 kg. " 70.-- " 56.--

PRUIMEN
(glas) kwal. I: boven 55 mm. ø " 100 st. " 20.-- " 16.--
" II: van 45-55 " ø " 100 " " 12.-- " 9.60
" III: " 35-45 " ø " 100 " " 7.-- " 5.60
" IV: minder dan
35 mm. ø " 100 kg. " 80.-- " 64.--

AALBESSEN le kwaliteit Prolific
en Hollandsche roode
bes " 100 " " 30.-- " 24.--
overige soorten en
kwaliteiten " 100 " " 22.50 " 18.--

FRAMBOZEN (consumptie) " 100 " " 60.-- " 48.--
(fabriek) f.35.--
BOSCHBESSEN " 100 " " 65.-- " 52.--

KRUISBESSEN (rijpe) " 100 " " 16.-- " 12.80

ZWARTE BESSEN (fabriek) " 100 " " f.42.--

        Wij wijzen U erop, dat voor de niet in onze circulaire

genoemde producten, ingevolge de bekendmaking op grond van artikel I
van de Prijzenbeschikking 1941 Groenten en Fruit, de laatst aangege-
ven prijzen blijven gelden.

        UITSCHOT.
        Producten, die onder normale omstandigheden afgekeurd

zouden moeten worden, mogen thans als "uitschot" worden geveild tegen
50 % van den voor het afwijkende product vastgestelden prijs.

VERDEELING VAN DEN AANVOER.
Van alle hierna genoemde producten moeten, indien de aan-
voer voldoende groot is om levering voor export mogelijk te maken, de
erbij genoemde percentages van het voor export geschikte product voor
bedoelde levering worden bestemd t.w. van :

        landbouwerwten (Unica en Mansholt)   70 %
        sla . . . . . . . . . . . . . . .    55 %
        koolrabi, komkommers, bloemkool,
        bospeen, tomaten, spitskool,
        augurken en tuinboonen               50 %

        Wanneer een voor het binnenland bestemd gedeelte niet

door het binnenland wordt afgenomen of den exportprijs niet opbrengt,
dan dient ook dit deel voor export te worden verladen.

AARDBEIEN.
Mochten er reeds aardbeien zonder dop ter veiling worden
aangevoerd, dan dienen deze voor f. 30.- per 100 kg. ter beschikking
van de fabrieken te worden gesteld.
Voor nadere voorschriften verwijzen wij U naar circulaire
No. 252 dd. 12 Juni 1942.

KERSEN.
Fabrieken, in het bezit van een dispensatie van onze
Centrale voor het verwerken van kersen, mogen de kersen met steel op
de veiling uit het aangevoerde kwantum tot haar puntenaantal aankoopen.
Kersen zonder steel mogen uitsluitend door die fabrikanten
worden gekocht, die in het bezit zijn van een speciale vergunning.
De betreffende veilingen zullen van ons mededeeling ontvangen welke
telers de ontsteelde kersen mogen leveren. Hierbij zal tevens worden
aangegeven de hoeveelheid alsmede de fabrikant, voor wien deze kersen
bestemd zijn. Ontsteelde kersen van groep III mogen in de kwaliteiten
A en B door elkaar geleverd worden tegen f. 36.- per 100 kg.
z.o.z. Dit document is een getypte circulaire van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (Rb.V.V.O.) uit de zomer van 1942. De kern van het document is de strikte regulering van de land- en tuinbouwmarkt tijdens de Duitse bezetting.

Belangrijke aspecten in de tekst:
* Prijsdifferentiatie: Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen 'Goede' en 'Afwijkende' producten, waarbij de afwijkende partijen exact 20% minder opbrengen (bijvoorbeeld f. 45.- vs f. 36.-).
* Uitschotregeling: Zelfs producten die normaal afgekeurd zouden worden, krijgen een officiële status ("uitschot") en mogen voor de helft van de prijs van 'afwijkend' product worden verkocht, wat duidt op grote schaarste en de noodzaak om alles te benutten.
* Exportquota: Een groot deel van de oogst (50% tot 70%) is gereserveerd voor export. Gezien de datum (1942) betekent dit in de praktijk gedwongen levering aan Duitsland.
* Industriële verwerking: Voor aardbeien en kersen gelden specifieke regels voor levering aan fabrieken, waarbij gewerkt wordt met 'dispensaties' en 'puntenaantallen' (rantsoenering voor de industrie). Tijdens de Tweede Wereldoorlog stond de Nederlandse voedselvoorziening onder streng toezicht van de bezetter. Het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (V.V.O.) was verantwoordelijk voor het reguleren van de productie, de prijzen en de distributie.

De context van dit specifieke document is de zogenaamde "veilingdwang". Telers waren verplicht hun producten via de veiling aan te bieden, zodat de overheid (en de bezetter) controle hield op de prijzen en de bestemming van de goederen. De hoge percentages voor export (zoals 70% voor erwten) laten zien hoe de Nederlandse landbouw werd ingezet voor de Duitse oorlogseconomie, terwijl de eigen bevolking te maken kreeg met toenemende tekorten. De vermelding van "puntenaantal" bij de kersen verwijst naar het complexe systeem van distributiebonnen en toewijzingen dat destijds voor zowel consumenten als producenten gold.