Circulaire / Dienstbrief
Origineel
Circulaire / Dienstbrief 25 juni 1942 NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
DIRECTIE.
KJ/AT.-
No. 278/'42.
Aan alle Veilingen.
's-GRAVENHAGE, 25 Juni 1942.
[Blauwe stempel: No 105/71/1 M. 1942 26/6]
[Handgeschreven tekst: Gezien [Paraaf]]
Betreft : Leveranties groenten en fruit aan Duitsche Weermacht.
Onder verwijzing naar onze desbetreffende circulaires over leveranties van versche groenten en fruit aan de Duitsche Weermacht in Nederland op Wehrmachtbezugscheine en Bescheinigungen, mogen wij U nogmaals met nadruk erop wijzen, dat deze leveranties uitsluitend uit het voor export bestem-de gedeelte mogen worden toegewezen en alleen tegen overgave van volledig ingevulde officiële Wehrmachtbezugscheine of Bescheinigungen.
De Wehrmachtbezugscheine en Bescheinigungen dienen door de handelaren minstens 24 uur van tevoren bij de veiling te worden gepresenteerd.
Wanneer Wehrmachtbezugscheine of Bescheinigungen worden aangeboden voor producten, welke niet worden geëxporteerd, dan mag ten hoogste 50% van deze producten per product worden afgegeven. Aan aanvragen om leveringen, die dit percentage te boven gaan, mag door de veiling niet worden voldaan.
Wij mogen U dringend verzoeken aan het bovenstaande stipt de hand te houden, terwijl U zich bij voorkomende moeilijkheden of twijfelgevallen met onze Centrale in verbinding dient te stellen.
NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE:-
[Handgeschreven handtekening 1] [Handgeschreven handtekening 2]
(A) 21976 - '42 - K 983
[Rechtsonder handgeschreven: 105] Dit document is een officiële richtlijn gericht aan alle Nederlandse veilingen betreffende de levering van voedsel aan de Duitse bezetter. De kern van de instructie is de regulering van de afgifte van groenten en fruit aan de Wehrmacht.
Belangrijke administratieve details zijn:
1. Prioritering: De leveranties moeten primair uit de exportquota komen (die al voor Duitsland bestemd waren), om de binnenlandse markt niet extra te belasten.
2. Bureaucracie: Er wordt streng gehamerd op het gebruik van de juiste formulieren (Wehrmachtbezugscheine), die volledig ingevuld en tijdig (24 uur vooraf) ingeleverd moeten worden.
3. Quota: Er is een strikte limiet van 50% voor producten die niet voor export bestemd zijn, om te voorkomen dat de bezetter de gehele lokale voorraad opkoopt.
4. Controle: De nadruk op "stipt de hand houden" en het direct melden van twijfelgevallen duidt op een streng gecontroleerd distributiesysteem. De brief dateert uit juni 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland zich verhardde en de schaarste aan voedsel toenam. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een crisisorganisatie die de productie en distributie van tuinbouwproducten controleerde onder toezicht van de bezetter.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd een groot deel van de Nederlandse landbouwproductie geëxporteerd naar Duitsland of geconsumeerd door de in Nederland gestationeerde Duitse troepen. Dit document illustreert de "legale" roof van Nederlandse middelen: via ambtelijke weg en met strikte formulieren werd de afstroom van voedsel naar het Duitse leger geregeld. De genoemde Bezugscheine waren essentieel in de oorlogseconomie om de goederenstroom te beheersen en zwarte handel tegen te gaan, terwijl ze tegelijkertijd zorgden dat de Wehrmacht altijd als eerste bediend werd. Wehrmacht