Handgeschreven brief (ingekomen klacht met ambtelijke kanttekening). Woensdag 13 oktober (jaartal onvermeld, vermoedelijk begin 20e eeuw). J. van den Bosch, Perakstraat 2, Amsterdam. Onbekende autoriteit (geadresseerd als "U Ed.", Uw Edelachtbare). [Pagina 1]

door vis (heel kleine scharren f 1 per kg)
wel betere controle gewenscht zijn.
Wanneer U Ed. daar iemand
(onbekend zijnde) eens een kijkje liet
nemen zou hij tot eigenaardige ont
dekking komen.
De ontevredenheid onder het
wachtende publiek neemt dagelijks
toe vooral bij zulke geringe aanvoer
En mits daarop wijst wordt het
moeilijk gemaakt.
Heden morgen (Woensdag 13-10)
zag ik een vishandelaar die
geen vis in de hal had met een
vrouw naar binnen gaan die niet
in de rij had gestaan en reeds met
een zakje afval vis zou gekregen
hebben indien ik de marktmeester
niet daar attend op ^had gemaakt^ die het nog
tijdig wist te verhinderen en haar uit
de hal stuurde even later gaf zij het
zakje aan dien vishandelaar die in
de hal bleef. het verloop hiervan
laat zich gemakkelijk raden. waarop
ik de marktmeester ook attend maakte

[Pagina 2]

305

Hopende dat U Ed. in de
gelegenheid is om hierin de ge
wenschte verbetering te brengen.
hetwelk mij zeer aangenaam
zou zijn.
Inmiddels
Hoogachtend
J. van den Bosch
Perakstraat 2
Amsterdam

[Ambtelijke kanttekening in afwijkend handschrift:]

Voldaan. J. van den Bosch kan med.
worden bericht, dat van de
klacht goede nota is genomen.
Ambtenaar de Wolff is door
mij opgedragen streng
toe te zien, dat zich voort-
aan uitsluitend de koop-
lieden in de loods mogen
ophouden, die aan
de beurt zijn om hun
visch te verkoopen.
Tevens heb ik aan de marktm.
opgedragen om enkele * Inhoud: De briefschrijver beklaagt zich over het gebrek aan toezicht bij de visafslag. Hij beschrijft een concreet voorval van 'voordringen' waarbij een vrouw buiten de rij om vis (afvalvis) probeerde te bemachtigen voor een handelaar die zelf geen voorraad had. De schrijver suggereert dat een geheime controleur ("onbekend zijnde iemand") "eigenaardige ontdekkingen" zou doen over de gang van zaken.
* Taalgebruik: Formeel en beleefd, conform de vroege 20e-eeuwse conventies (bijv. "U Ed.", "hetwelk mij zeer aangenaam zou zijn"). De spelling ("gewenscht", "visch") is conform de toen geldende normen.
* Contextuele aanwijzingen: De prijs van 1 gulden per kilo voor kleine scharren wijst op een periode van schaarste of inflatie. De Perakstraat in Amsterdam (Indische Buurt) is rond 1912-1915 gebouwd, wat een indicatie geeft voor de datering.
* Ambtelijke afhandeling: De klacht is serieus genomen. Een ambtenaar genaamd De Wolff heeft instructies gekregen om strenger toe te zien op wie er in de loods aanwezig mag zijn: enkel kooplieden die aan de beurt zijn. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse beslommeringen en de sociale spanningen rondom de voedselvoorziening in Amsterdam aan het begin van de 20e eeuw. In tijden van geringe aanvoer nam de sociale controle onder burgers toe en werd er scherp gelet op eerlijkheid bij de verdeling van goederen. De rol van de 'marktmeester' en de direct daaropvolgende ambtelijke interventie tonen aan hoe dergelijke lokale markten strak gereguleerd probeerden te blijven om volkswoede ("ontevredenheid onder het wachtende publiek") te voorkomen. De klager, Van den Bosch, treedt hier op als een alerte burger die de autoriteiten aanspoort hun handhavende taak serieus te nemen.