Dienstbrief / Rapportage 11 januari 1944. Politiepresident te Amsterdam, Hoofdafdeeling Recherche, Inspectie III b. Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. Politiepresident te Amsterdam
Amsterdam, 11 JAN. 1944
~~Recherche~~ Hoofdafdeeling
Verzoeke bij beantwoording datum, letter en nummer van dit schrijven aan te halen.

R.A.III-b-2.
ia No. 474. a
Dict.BKP./Ba.

No. 46b/290/3 M. 1943 14/1 [Paarse stempel]

Naar aanleiding van Uw schrijven No. 46b/290/2M, d.d. 18 December 1943 betreffende den kleinhandelaar: Jan HENDRIKS, geboren te Amsterdam, 10 Augustus 1904, vóórheen wonende: Lijnbaansgracht 41-II alhier, heb ik de eer U het volgende te berichten:

Omtrent arrestatie en gevangenhouding van genoemden HENDRIKS is bij de Politieadministratie te dezer stede niets bekend.

Blijkens verkregen inlichtingen moest HENDRIKS zich destijds als krijgsgevangene melden, doch deed dit niet en trachtte naar Frankrijk uit te wijken. Aan de Belgische grens werd hij aangehouden en overgebracht naar het gevangenkamp te Vught, waar hij eenigen tijd vertoefde.

Vandaar werd hij overgebracht naar een kamp te Amersfoort en vervolgens naar Duitschland, alwaar hij thans nog zou vertoeven, onbekend waar.

Coll: ..?
[Paraaf]

DE WND. POLITIEPRESIDENT,
namens dezen:

[Stempel:] De Hoofdinspecteur der Staatsrecherche
te Amsterdam, Inspectie III b

[Handtekening]
J. Advokaat

*
AAN
den Heer Directeur
van het Marktwezen
te
A_M_S_T_E_R_D_A_M.

[Onderaan rechts handgeschreven in rood potlood:] voldaan (?) 7 mrt [onleesbaar]

K 9665 M 176 - 2000-10-43 * Onderwerp: Het document is een antwoord op een informatieverzoek van het Marktwezen over een Amsterdamse kleinhandelaar, Jan Hendriks.
* Status van de persoon: Hendriks wordt beschreven als een voormalig militair die de order om zich opnieuw als krijgsgevangene te melden (waarschijnlijk de maatregel van april/mei 1943) heeft genegeerd.
* Vluchtpoging: Hij probeerde via België naar Frankrijk te vluchten, een bekende route voor Engelandvaarders of mensen die aan de Arbeitseinsatz wilden ontsnappen.
* Traject: Hij is opgepakt aan de grens en heeft het typische traject van politieke gevangenen/weigeraars doorlopen: Kamp Vught -> Kamp Amersfoort -> deportatie naar Duitsland (mogelijk tewerkstelling of concentratiekamp).
* Afzender: De ondertekenaar J. Advokaat was een hoge officier bij de Amsterdamse politie tijdens de bezetting. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (januari 1944). In 1943 verordonneerde de Wehrmacht dat Nederlandse militairen die in 1940 vrijgelaten waren, opnieuw in krijgsgevangenschap moesten gaan. Dit leidde tot de April-meistakingen en zorgde ervoor dat veel mannen probeerden onder te duiken of het land te ontvluchten.

Het feit dat de Directeur van het Marktwezen om inlichtingen vraagt, duidt op een administratieve afwikkeling van Hendriks' bedrijf of marktvergunning. Het toont aan hoe nauw de gemeentelijke diensten, de politie en het bezettingsapparaat administratief met elkaar verweven waren. De onwetendheid over zijn exacte verblijfplaats in Duitsland ("onbekend waar") is kenmerkend voor de onzekerheid waarin achterblijvers verkeerden over gedeporteerden.