Getypte brief (doorslag of origineel op officieel briefpapier zonder kop). 12 februari 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Vischmarkt of een aanverwante distributiedienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam). (Handgeschreven bovenin:) Verzonden 12/2 [onleesbare paraaf]

HB.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

a (handgeschreven in rood)
46c/14/1 M. 1. 12 Februari 1943.

In bijlage dezes doe ik U toekomen een afschrift van een
op 8 Februari jl. ingekomen brief van de Inspectie voor de
Prijsbeheersching, waaruit blijkt, dat K.A. Goldstein, 1e Hel-
merstraat 81, verschillende malen visch boven den vastgestel-
den maximumprijs heeft verkocht.
Op grond hiervan heb ik Goldstein voornoemd voorloopig
van de verdeeling van visch uitgesloten.
Ik geef U beleefd in overweging wel te willen bevorderen,
dat bij Besluit van den Burgemeester Goldstein voornoemd, voor
den tijd van 6 maanden van de verdeeling aan den Afslag al-
hier wordt uitgesloten.

De Directeur, Deze brief illustreert de strikte handhaving van de distributie- en prijswetgeving tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het document is een sanctie tegen een handelaar, K.A. Goldstein, gevestigd aan de 1e Helmerstraat 81 te Amsterdam.

De Inspectie voor de Prijsbeheersing heeft geconstateerd dat Goldstein vis heeft verkocht boven de wettelijk vastgestelde maximumprijs (prijsopdrijving). Als direct gevolg heeft de directeur van de betreffende dienst Goldstein al voorlopig uitgesloten van de visverdeling. Er wordt nu aan de wethouder gevraagd om via een officieel besluit van de burgemeester deze uitsluiting te formaliseren voor een periode van zes maanden. Dit betekende in de praktijk dat de ondernemer een half jaar lang geen voorraad meer kreeg via de officiële kanalen (de visafslag), wat feitelijk neerkwam op een tijdelijke sluiting van de handel in dat product. In 1943 was Nederland bezet door nazi-Duitsland. Vanwege de toenemende schaarste was bijna alles op de bon en golden er strenge prijsvoorschriften om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. De "Inspectie voor de Prijsbeheersching" speelde een centrale rol in het controleren van winkeliers.

De locatie "1e Helmerstraat 81" en de verwijzing naar "den Afslag alhier" plaatsen dit document in Amsterdam. De vis werd in die tijd verhandeld via de Centrale Vischafslag aan de De Ruyterkade.

De achternaam "Goldstein" wijst op een Joodse achtergrond. Gezien de datum (februari 1943) bevond de Jodenvervolging zich in een uiterst kritieke fase; veel Joodse ondernemingen waren in deze periode al "geariseerd" (onder beheer van een niet-Joodse 'Verwalter' gesteld) of geliquideerd. De uitsluiting van de visverdeling kan in dit licht een extra zware maatregel zijn geweest, of een onderdeel van de bredere uitsluiting van Joden uit het economische leven, vermomd als een economische sanctie.