Getypt verslag (afschrift) van een ambtelijke bespreking. 25 april 1939. No. 2A/4/1 M.1939 2/5 No. 696 L.M.1938 29/4

AFSCHRIFT.

Resumé van de bespreking op 25 April 1939 gehouden ten departemente van Economische Zaken met de vertegenwoordigers der groote Gemeenten betreffende de nooddistributieregeling voor aardappelen.

Aanwezig zijn de heeren:
Dr. J.E. Baron de Vos van Steenwijk - Burgemeester van Haarlem
Mr. J. Reitsma - Administrateur b/d Gemeente Secretarie te Amsterdam.
Ir. J.F. van Hoytema - Hoofdingenieur-Adviseur 's-Gravenhage
Mr. S.A. la Rivière - Chef afd. Sociale Belangen )
Mr. A. Lührs - Secr. Levensmiddelen Raad ) Rotterdam.
Van Dongen - 2e Secr. " " )
N. Klaassen - Dir. Markten en Beurzen )
M. Ort - Referendaris Secretarie )
C.A.v. Rooyen - Dir. Levensmiddelenvoorziening. ) Utrecht
L.H. van Schelt - Adj.-Rijksinspecteur van de Bevolkingsregisters.
Ir. A.H. Boerma - Chef Afd. Landbouwzaken ) V.V.O.
Mr. Albarda - Chef Afd. Jur. Zaken )
Dr. W.L. Groeneveld Meijer - )
S. de Hoo - ) Departement van Economische Zaken
Mr. S.J. Baron van Tuyll van Serooskerken - ) Afd. Middenstand.
W.G.F. van Voorthuijsen - )

Dr. Groeneveld Meijer opent te 8,30 uur de bespreking met een woord van welkom aan de aanwezigen, waarbij hij in het bijzonder den burgemeester van Haarlem begroet, alsmede de heeren uit Utrecht, die bij de vorige informeele bespreking nog niet aanwezig waren en zet vervolgens het doel van deze bespreking uiteen.
Zooals bekend, staat thans in groote trekken vast op welke wijze een distributie, althans de laatste schakel van detaillist naar consument, zal verloopen.
De Afdeeling Middenstand (Afd. M.) is thans doende met het overleg met het Rijksbureau Voorbereiding Voedselvoorziening in Oorlogstijd (V.V.O.) ten einde meer concreet de details nader en per artikel te kunnen uitwerken.
Wat betreft het artikel aardappelen is wel gebleken, dat in geval van mobilisatie met de mogelijkheid van een onmiddellijke distributie rekening moet worden gehouden; speciaal in het huidige tijdperk. Nu de oude oogst grootendeels geconsumeerd is én de nieuwe oogst eerst in ~~x~~ Juni aan de markt komt, zal het dringend noodig zijn direct maatregelen te treffen wanneer de mobili- Dit document is een verslag van een vergadering tussen het ministerie van Economische Zaken en vertegenwoordigers van de grootste Nederlandse steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Haarlem) in april 1939. Het centrale thema is de voorbereiding op een nooddistributiesysteem voor levensmiddelen, specifiek voor aardappelen, in het geval van een militaire mobilisatie.

De kernpunten van het overleg zijn:
* Organisatie: Er is al een algemeen kader voor distributie (van winkelier naar burger), maar de details moeten per product worden uitgewerkt.
* Urgentie: Men maakt zich zorgen over de aardappelvoorraad. In april is de oude oogst bijna op en de nieuwe oogst wordt pas in juni verwacht. Een mobilisatie in deze "tussentijd" zou direct leiden tot tekorten en vraagt om onmiddellijk ingrijpen.
* Samenwerking: Er is nauwe afstemming tussen de Afdeeling Middenstand en het Rijksbureau Voorbereiding Voedselvoorziening in Oorlogstijd (V.V.O.). Het document dateert van 25 april 1939, slechts enkele maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Na de annexatie van Tsjecho-Slowakije door nazi-Duitsland in maart 1939 was de oorlogsdreiging in Europa tastbaar geworden. De Nederlandse regering begon koortsachtig met het treffen van voorbereidingen voor een mogelijke staat van beleg en neutraliteitshandhaving.

De aanwezigheid van prominente figuren zoals Ir. A.H. Boerma (later de eerste Nederlandse directeur-generaal van de FAO) onderstreept het belang van deze bespreking. De oprichting van het V.V.O. (Rijksbureau Voorbereiding Voedselvoorziening in Oorlogstijd) in 1937 was een direct gevolg van de lessen geleerd uit de Eerste Wereldoorlog, toen Nederland te kampen had met ernstige voedseltekorten en zwarte handel door een gebrekkige voorbereiding op de distributie. Men wilde in 1939 voorkomen dat de bevolking opnieuw honger zou lijden door een gebrek aan regie over de basisbehoeften zoals de aardappel, destijds het belangrijkste volksvoedsel.