Archief 745
Inventaris 745-268
Pagina 63
Dossier 2A
Jaar 1939
Stadsarchief

Getypt verslag van een vergadering (waarschijnlijk notulen of een ambtelijk rapport).

Omstreeks mei 1939 (gebaseerd op het vage stempel rechtsboven: "A.R. 27/5 1939").

Origineel

Getypt verslag van een vergadering (waarschijnlijk notulen of een ambtelijk rapport). Omstreeks mei 1939 (gebaseerd op het vage stempel rechtsboven: "A.R. 27/5 1939"). -2-

satie mocht worden afgekondigd.
Juist bij de aardappelen zullen zich vele en groote moeilijkheden voordoen; een belangrijke kwestie is het vervoer, terwijl de mogelijkheid onder oogen dient te worden gezien, dat de boeren de aardappelen liever als veevoeder zullen gebruiken, dan ze ter beschikking stellen van de groote steden.
Een distributie-regeling wordt in geval van mobilisatie in dit tijdperk thans speciaal noodig geoordeeld voor de groote steden in het westen des lands. Aangenomen wordt, dat de voorziening van de overige groote gemeenten wel zonder distributie zal kunnen plaats hebben.
Een ~~ex~~emplaar van een nota inzake de voorgestelde aardappeldistributie-regeling met bijlagen wordt aan de heeren ter hand gesteld en ter vergadering gelezen.
Betreffende de drie in de nota gestelde vraagpunten ontspint zich vervolgens eene discussie, waaromtrent het volgende moge worden medegedeeld.
Ten einde het uitreiken der distributie-kaarten zoo vlot mogelijk te doen verloopen, ligt het in de bedoeling de aardappelkaarten niet op naam te doen stellen.
Uitreiken der kaarten.
Uitreiking aan de hand van het "Woning-register". De heer Van Schelt deelt mede, dat naast het persoons-register een woning-register voorkomt, waar voor alle bewoonde ruimten de naam van het gezinshoofd is aangeteekend. De vermelding van vrouw en kinderen is echter facultatief, zoodat nog zou moeten worden nagegaan, in hoeverre van dit register zou kunnen worden gebruik gemaakt. Dit is niet in iedere gemeente uniform geregeld.
Gebruik zou kunnen worden gemaakt van "Stem-bureaux" (Hr. van Hoytema) aan de hand van de kiezerslijst (Hr. la Rivière), mede onder gebruikmaking van vrijwillige hulpkrachten (Hr. Ort).
Tegen een uitreiking huis aan huis (Hr. van Schelt) door bijv. politie, bevolkingscontrôleurs, meter-opnemers bestaat nogal bedenking (tijdverlies door wachten, enz.)
Dr. Groeneveld Meijer licht nader toe, dat bij de uitreiking van aardappelkaarten genoegen kan worden genomen met een zoo goed mogelijke uitreiking, maar dat deze niet feilloos behoeft te zijn. Voor de nooddistributie-kaarten kan de uitreiking dan beter verzorgd zijn, terwijl tenslotte de uitreiking der distributiestamkaarten tot in de puntjes verzorgd dient te zijn. Naar aanleiding van een opmerking van den heer de Vos van Steenwijk meent Dr. Groeneveld Meijer bij de uitgifte der aardappelkaarten een foutenmarge van 10% te kunnen aanvaarden.
De heer Reitsma vestigt er nog de aandacht op, dat het uitschrijven der kaarten in het algemeen ten spoedigste door de distributie dient te worden gevolgd, daar anders door de vele mutaties de kaarten in de war zouden kunnen geraken. Hij deelt voorts mede, dat Amsterdam in 100 à 120 wijken is verdeeld. Dit document verslaat een overleg over de logistieke en bureaucratische voorbereidingen op een mogelijke voedseldistributie in Nederland. De focus ligt specifiek op aardappelen.

Kernpunten in het document:
1. Logistieke angst: Er is vrees dat boeren hun aardappelen als veevoer zullen gebruiken in plaats van ze naar de steden te sturen.
2. Geografische focus: Distributie wordt in eerste instantie noodzakelijk geacht voor de grote steden in West-Nederland (de Randstad).
3. Methodiek van uitgifte: Er wordt gedebatteerd over hoe men distributiekaarten het meest efficiënt bij de burgers krijgt. Opties zijn het woningregister, stembureaus (met kiezerslijsten) of huis-aan-huis bezorging (wat als te traag wordt gezien).
4. Pragmatisme: Dr. Groeneveld Meijer stelt voor om bij de eerste aardappelkaarten een foutmarge van 10% te accepteren om snelheid te bevorderen, terwijl de meer permanente 'stamkaarten' wel foutloos moeten zijn.
5. Actualiteit: De noodzaak tot snelheid wordt benadrukt vanwege de vele verhuizingen en mutaties in de bevolkingsregisters. Het document dateert van de lente van 1939. Dit is de periode van de "Voormobilisatie" en de dreigende Tweede Wereldoorlog. De Nederlandse overheid, met name de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (onder leiding van de genoemde Dr. Groeneveld Meijer), trof op dat moment uitgebreide voorbereidingen om een herhaling van de hongersnood en chaos uit de Eerste Wereldoorlog te voorkomen.

De genoemde personen, zoals Dr. Groeneveld Meijer (directeur van de Rijksdienst) en de heer Van Schelt, waren sleutelfiguren in het opzetten van het Nederlandse distributiestelsel. Het feit dat men specifiek naar Amsterdam kijkt (verdeeld in 120 wijken) onderstreept de zorg voor de voedselvoorziening in de dichtbevolkte stedelijke gebieden. Uiteindelijk zou Nederland in juni 1939 de Distributiewet aannemen, kort voor de algemene mobilisatie in augustus van dat jaar.

Samenvatting

Dit document verslaat een overleg over de logistieke en bureaucratische voorbereidingen op een mogelijke voedseldistributie in Nederland. De focus ligt specifiek op aardappelen.

Kernpunten in het document:
1. Logistieke angst: Er is vrees dat boeren hun aardappelen als veevoer zullen gebruiken in plaats van ze naar de steden te sturen.
2. Geografische focus: Distributie wordt in eerste instantie noodzakelijk geacht voor de grote steden in West-Nederland (de Randstad).
3. Methodiek van uitgifte: Er wordt gedebatteerd over hoe men distributiekaarten het meest efficiënt bij de burgers krijgt. Opties zijn het woningregister, stembureaus (met kiezerslijsten) of huis-aan-huis bezorging (wat als te traag wordt gezien).
4. Pragmatisme: Dr. Groeneveld Meijer stelt voor om bij de eerste aardappelkaarten een foutmarge van 10% te accepteren om snelheid te bevorderen, terwijl de meer permanente 'stamkaarten' wel foutloos moeten zijn.
5. Actualiteit: De noodzaak tot snelheid wordt benadrukt vanwege de vele verhuizingen en mutaties in de bevolkingsregisters.

Historische Context

Het document dateert van de lente van 1939. Dit is de periode van de "Voormobilisatie" en de dreigende Tweede Wereldoorlog. De Nederlandse overheid, met name de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (onder leiding van de genoemde Dr. Groeneveld Meijer), trof op dat moment uitgebreide voorbereidingen om een herhaling van de hongersnood en chaos uit de Eerste Wereldoorlog te voorkomen.

De genoemde personen, zoals Dr. Groeneveld Meijer (directeur van de Rijksdienst) en de heer Van Schelt, waren sleutelfiguren in het opzetten van het Nederlandse distributiestelsel. Het feit dat men specifiek naar Amsterdam kijkt (verdeeld in 120 wijken) onderstreept de zorg voor de voedselvoorziening in de dichtbevolkte stedelijke gebieden. Uiteindelijk zou Nederland in juni 1939 de Distributiewet aannemen, kort voor de algemene mobilisatie in augustus van dat jaar.

Kooplieden in dit dossier 3

Ewijk (kad.gem.Winssen)
Nieuwe Pekela
Oude Pekela