Getypte ambtelijke brief (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen. 19 oktober 1939. De Directeur (vermoedelijk van de Amsterdamse Dienst der Markten of een gerelateerde economische afdeling). De Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. [Rechtsboven, handgeschreven:]
ten. Mr. Siccama

[Linksboven:]
VP/HG.
24/6
5/60/2 M.
1

[Midden, handgeschreven:]
Verzonden 19/10-39

[Rechts:]
19 October 1939.

[Onderwerp, links:]
Aankoop consumptie-aardappelen
door Regeering.

[Adres, rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Inhoud:]
Naar aanleiding van het feit, dat het Bestuur van de Amsterdamsche Vereeniging van Groothandelaren in Aardappelen (de heeren Du Maine en Van Es) zich tot U heeft gewend met het verzoek bij de Regeering stappen te doen tegen den aankoop van consumptie-aardappelen, heb ik mij, overeenkomstig Uw mondelinge opdracht, in verbinding gesteld met den heer Bekius, Voorzitter van de met den Levensmiddelenraad verbonden Commissie voor aardappelen, groenten en fruit. De heer Bekius heeft mij op 16 October jl. terzake een brief gezonden, waarvan ik in bijlage dezes een afschrift overleg.

Na ontvangst van dezen brief heb ik een bespreking gevoerd met het Bestuur der bovengenoemde Grossiersvereeniging. Dit Bestuur handhaaft zijn meening, dat, tengevolge van den Regeeringsmaatregel, overbodige prijsstijging van aardappelen te vreezen valt. Nochtans begrijpt het Bestuur, dat ten deze van Gemeentewege geen stappen kunnen worden ondernomen, nu het desbetreffende besluit der Regeering reeds vaststaat. Ik geef U mitsdien beleefd in overweging ten aanzien van deze aangelegenheid een afwachtende houding aan te nemen; te meer omdat mijns inziens op de door den heer Bekius uiteengezette gronden, voorshands geen prijsstijging van beteekenis is te verwachten.

[Ondertekening:]
De Directeur,

--- In dit document rapporteert een Amsterdamse directeur aan de wethouder over een conflict tussen de private sector en de Rijksoverheid. De Amsterdamsche Vereeniging van Groothandelaren in Aardappelen maakt zich ernstige zorgen over het besluit van de regering om zelf aardappelen in te kopen. De groothandelaren vrezen dat dit marktverstorend zal werken en zal leiden tot onnodige prijsstijgingen.

De directeur heeft de zaak onderzocht door contact op te nemen met de heer Bekius (voorzitter van een relevante commissie binnen de Levensmiddelenraad). Hoewel de groothandelaren bij hun standpunt blijven, erkennen zij dat de gemeente Amsterdam machteloos is tegenover een reeds vaststaand regeringsbesluit. De directeur adviseert de wethouder om voorlopig niets te doen ("een afwachtende houding"), omdat hij verwacht dat de gevreesde prijsstijgingen uit zullen blijven.

--- Dit document is gedateerd op 19 oktober 1939, slechts anderhalve maand na het begin van de Tweede Wereldoorlog en de afkondiging van de algemene mobilisatie in Nederland. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, nam de overheid direct vergaande maatregelen om de voedselvoorziening veilig te stellen en speculatie te voorkomen.

De "Levensmiddelenraad" en het ingrijpen van de "Regeering" in de aardappelmarkt zijn typische voorbeelden van de overgang naar een geleide economie in oorlogstijd. De overheid kocht voorraden op om rantsoenering voor te bereiden en prijsstabiliteit te garanderen. Dit leidde vaak tot spanningen met de vrije handel (de groothandelaren), die hun marktpositie bedreigd zagen. De brief illustreert de administratieve wrijving tussen de lokale overheid (Amsterdam), de rijksoverheid en het bedrijfsleven in deze onzekere beginperiode van de oorlog.