Getypte ambtelijke brief (doorslag). 3 januari 1940. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. vP/HG.

2A/8/2 M. 1939

3 Januari 1940.

Verzoek Amsterdamsche Vereeniging van Groothandelaren in aardappelen inzake opslag Nieuw Entrepot.

Extra (met potlood geschreven)

den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen,
Alhier.

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 27 December jl. om advies ontvangen stukken no. 956 L.M.1939 heb ik de eer U te berichten, dat het Marktwezen met de in die stukken behandelde aangelegenheid geen bemoeienis heeft, doch dat zij is behandeld door mijn Ambtgenoot voor de Handelsinrichtingen. Ik volsta daarom met naar aanleiding van het onderhavige verzoek op te merken, dat de Gemeente niet is gekend in de distributie van aardappelen hier ter stede, doch dat deze is geregeld door de Regeering in overleg met adressante. Het lijkt mij derhalve in het geheel niet verdedigbaar, dat thans terzake door de Gemeente tegemoetkomendheid zou moeten worden betracht, of inkomsten zouden moeten worden gederfd.

Wat de door adressante verstrekte cijfers betreft diene, dat mij een winst van 2½ % in zes weken een zeer ruime vergoeding voor de adressante lijkt, terwijl de opgegeven 5% voor indrogen in zes weken, althans in de wintermaanden, te hoog moet worden geacht, zoodat de winst in werkelijkheid nog grooter zal zijn. Daarbij komt, dat ik vernam, dat adressante niet 700 kg. aardappelen per m 2 stapelde, doch meer dan 1000 kg., een factor, die de door haar gegeven cijfers nog meer te haren gunste beïnvloedt.

Op grond van een en ander bestaat voor mij geen aan-

--- * Inhoud: De brief is een negatief advies aan de wethouder over een verzoek van de aardappelgroothandelaren. De schrijver stelt dat de gemeente geen partij is in de aardappeldistributie (dat is een rijkszaak) en dat de groothandelaren onjuiste of geflatteerde cijfers opgeven om een financiële tegemoetkoming te rechtvaardigen.
* Argumentatie: De ambtenaar weerlegt drie punten van de vereniging:
1. Winstmarge: 2,5% winst in zes weken wordt als ruim beschouwd.
2. Indrogen: De geclaimde 5% gewichtsverlies door indrogen is volgens de schrijver te hoog ingeschat voor de winterperiode.
3. Opslagcapaciteit: De vereniging claimde 700 kg per m² te stapelen, terwijl de ambtenaar stelt dat dit in werkelijkheid meer dan 1000 kg per m² is, wat de winstgevendheid per oppervlakte verhoogt.
* Toon: Zeer zakelijk, kritisch en beschermend ten aanzien van de gemeentelijke schatkist ("inkomsten zouden moeten worden gederfd").

--- * Historische periode: Januari 1940 valt in de periode van de 'Mobilisatie' in Nederland, vlak voor de Duitse inval in mei 1940. Hoewel er nog geen oorlog was op Nederlands grondgebied, was de distributie van schaarse goederen zoals aardappelen al door de Rijksoverheid in gang gezet.
* Locatie: Het 'Nieuw Entrepot' verwijst naar het Entrepotdok in Amsterdam, een groot complex van pakhuizen waar goederen (vaak onder douanetoezicht) werden opgeslagen.
* Bestuurlijk: De brief illustreert de strikte scheiding tussen gemeentelijke verantwoordelijkheden (marktwezen, handelsinrichtingen) en rijksbeleid (distributie in oorlogstijd). Het toont ook de spanning tussen belangenverenigingen van handelaren en de controlerende overheid in tijden van economische regulering.