Verzoekschrift / smeekbrief aan een hooggeplaatst functionaris. II

WelEdelGestrenge Heer.

Mijn vrouw is zware zenuwpatiënt geworden
door de slechte toestand, mijn twee oudste dochters
dreigen met het huis uit te gaan als ik nog langer
aan de steun blijf. Als ik er niets op kan vinden
kan ik de meisjes niet tegenhouden want het
zijn geen eigen kinderen van mij wel van mijn vrouw
WelEdelGestrenge Heer gaarne zag ik dat UEgestrenge Heer
er mij bijstand in verleende daar ik me anders geen
raad weet
EdelGestrenge Heer ik vraag een grote dienst maar
ik hoop dat UEgestrenge Heer het mij verstrekken kan,
UEgestrenge Heer maakt vrouw man en zes kinderen
er ook gelukkig mede en anders moet ik blijven
wat ik tot nu toe ben, Steuntrekker en hoe
lang nog.
Ik ben naar de markt geweest en kan geen
handel kopen zonder Erkenning en weet
hem nergens anders te krijgen als van
UEgestrenge Heer, mijn laatste stroohalm.
Dus UEgestrenge Heer, ik hoop een
Erkenning van UEgestrenge Heer te krijgen,
of door UEgestrenge Heer tusschenkomst. * Inhoud: De briefschrijver verkeert in een wanhopige financiële en sociale positie. Hij ontvangt een uitkering ("de steun"), wat in die tijd gepaard ging met een zwaar sociaal stigma. Dit leidt tot spanningen in het gezin: zijn echtgenote is mentaal ingestort en zijn stiefdochters dreigen het huis te verlaten als de situatie niet verandert. De schrijver wil als kleine handelaar op de markt gaan werken om zelfvoorzienend te worden, maar hij heeft hiervoor een officiële 'Erkenning' (vergunning of licentie) nodig die hij niet kan bemachtigen zonder hulp van de aangeschrevene.
* Toon: De toon is uiterst onderdanig en smekend, wat blijkt uit de herhaalde aanspreekvorm "WelEdelGestrenge Heer" en de typering van de geadresseerde als zijn "laatste stroohalm".
* Paleografische kenmerken: De schrijver hanteert een vlot, maar soms onbeholpen schrift. Opvallend is de specifieke vorm van de letter 't' aan het begin van woorden (zoals in toestand, tegen, toe, te en tusschen), die een karakteristieke krul heeft waardoor het op een hoofdletter 'A' lijkt. Dit document is exemplarisch voor de sociale nood in Nederland tijdens de crisisjaren. De "steun" (werklozenzorg) was karig en vernederend; men werd streng gecontroleerd en mocht vaak geen enkel ander bezit of inkomen hebben. Het verkrijgen van een marktvergunning was een weg uit de armoede, maar de bureaucratie was vaak een onoverkomelijke hindernis voor de lagere klassen. De brief is waarschijnlijk gericht aan een burgemeester, een wethouder van sociale zaken of een invloedrijke weldoener die de macht had om administratieve barrières te beslechten.