Officieel rapport / ambtsbericht. 18 maart 1939. Marktopzichter (Amsterdam). R A P P O R T .

In verband met het door F. Melis, oud 40 jaar, wonende Govert Flinckstraat 245 I, aan den Wethouder voor de Levensmiddelen gerichte schrijven, heeft ondergetekende een onderzoek ingesteld naar de omstandigheden van het gezin Melis. De man verklaarde als in voormeld schrijven dat hij vanaf 1920 tot 1931 met groenten en fruit gevent heeft. In de morgenuren zou hij hebben gevent, terwijl hij zijn restanten op de dagmarkt de ten Katestraat zou hebben verkocht. Bewijzen kan hij niet aanvoeren, aangezien het handelen toen nog volkomen vrij was en hij op de ten Katestraat slechts een losse plaats bezette. Na 1931 heeft hij nog 9 maanden een café geëxploiteerd, waarin hij zijn bedrijfskapitaaltje verloren moet hebben en noodgedwongen steun moest verzoeken. Vanaf 1932 trekt hij dan ook onafgebroken steun. Dit steungeld wordt steeds minder, aangezien de twee oudste dochtertjes werken. Deze verdiensten worden op het steunbedrag gekort. Dit is dan ook de aanleiding geworden dat Melis wil trachten om weer te gaan handelen. Het gezin bestaat uit de hiervoren genoemde twee meisjes, die resp. 18 en 20 jaar oud zijn, terwijl de vader en moeder nog 4 schoolgaande kinderen hebben te verzorgen. Melis heeft zich eenigen tijd geleden tot de Nederl. Groenten-en Fruitcentrale gericht. Hij kreeg de hierbij gevoegde formulieren, welke hij rapporteur thans ingevuld ter hand stelde. De Nederl. Groenten-en Fruitcentrale heeft het geval nog niet bekeken en het schrijven van Melis werd dus reeds bij voorbaat geschreven. Voor zoover kon worden nagegaan zijn de door de Nederl. Groenten-en Fruitcentrale gestelde vragen naar waarheid door Melis beantwoord.

Den Heer Bedryfschef
v/h Marktwezen.

Amsterdam, 18 Maart 1939
(getekend)
Marktopzichter.

[Handgeschreven kanttekening onderaan:]
Overgezonden 21/3 '39 [paraaf] Verklaring stempels en doorzenden. 21-3-'39 [paraaf]. * Sociale Casus: Het document schetst een schrijnend beeld van een Amsterdams gezin aan het eind van de jaren '30. Melis probeert te ontsnappen aan de "steun" (sociale bijstand). Omdat zijn werkende dochters een inkomen genereren, wordt zijn uitkering gekort, waardoor het grote gezin (6 kinderen in totaal) in financiële nood komt.
* Regulering van de Handel: Het rapport illustreert de overgang van de vrije handel naar een gereguleerd systeem. Melis kan zijn arbeidsverleden van vóór 1931 niet bewijzen omdat er toen geen vergunningsplicht was voor "losse plaatsen" op de markt (Ten Katemarkt). In 1939 is die regulering er wel, via instanties zoals de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale.
* Terminologie: Het gebruik van het woord "steun" verwijst naar de werklozenzorg tijdens de crisisjaren, die gepaard ging met de beruchte "stempelgang" en strenge huisbezoeken. Dit rapport is opgesteld in maart 1939, aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog en in de staart van de Grote Depressie. De economische situatie in Amsterdam was precair. De overheid probeerde de handel te reguleren om de markt te beschermen tegen oververzadiging, terwijl burgers zoals Melis juist die handel zagen als de enige weg uit de armoede. De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" was een crisisorgaan dat toezicht hield op de productie en distributie van levensmiddelen, een voorbode van de distributie-economie die tijdens de bezetting volledig van kracht zou worden.