Zakelijke correspondentie / Begeleidend schrijven
Origineel
Zakelijke correspondentie / Begeleidend schrijven 20 september 1940 De Directeur (van een niet nader genoemde instantie, mogelijk een kerkelijke of charitatieve instelling gezien het kenmerk "Ch.") Den Heer Directeur van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) te ’s-Gravenhage. [Handgeschreven, boven gecentreerd:]
Verzonden 20/9
[Rechtsboven, getypt:]
HG.
den Heer Directeur van het Centraal
Bureau voor de Statistiek
te
’s-Gravenhage.
1/62/25 M. 1 20 September 1940.
Ten vervolge op mijn brief d.d. 12 dezer (No.1/62/23
M.) heb ik de eer U in bijlage dezes alsnog 1 enquête-formulier
(No.Ch.37) te doen toekomen, genummerd met volgno. 646.
De Directeur,
[Handgeschreven in cirkel onderaan:]
1/62/26
volgno. 647
--- * Inhoud: Het betreft een korte administratieve mededeling waarin een aanvullend enquêteformulier (met nummer 646) wordt nagezonden aan het CBS. Er wordt gerefereerd aan een eerdere zending van 12 september 1940.
* Administratieve verwerking: De handgeschreven aantekening "Verzonden 20/9" bevestigt de daadwerkelijke verzenddatum. De omcirkelde aantekening onderaan (1/62/26 volgno. 647) lijkt te verwijzen naar de volgende stap in de registratie of een volgend dossierstuk in de reeks.
* Stijl: De brief is geschreven in de destijds gebruikelijke formele ambtelijke stijl ("heb ik de eer U... te doen toekomen").
* Fysieke staat: Het document is op doorslagpapier (vloeipapier/carbon) getypt, wat gebruikelijk was voor het archiefexemplaar van de afzender.
--- * Historische periode: De brief is gedateerd op 20 september 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Bureaucratie onder bezetting: Ondanks de oorlogssituatie bleven de Nederlandse overheidsinstanties en het CBS hun administratieve taken uitvoeren. De code "Ch." in het formuliernummer (No.Ch.37) zou kunnen wijzen op "Christelijk" of "Charitatief", wat suggereert dat de enquête betrekking had op kerkelijke instellingen of maatschappelijk werk. Het CBS verzamelde in deze periode op grote schaal data, die soms ook door de bezetter werden gevorderd voor eigen doeleinden (zoals de registratie van bevolkingsgroepen).
* Het CBS: Het Centraal Bureau voor de Statistiek in Den Haag was (en is) het centrale punt voor de dataverzameling in Nederland. Briefwisselingen als deze tonen de nauwkeurige, bijna mechanische wijze waarop de Nederlandse bureaucratie zelfs in crisistijd bleef functioneren.