Officiële correspondentie (brief). 26 juli 1940. Vereeniging van Nederlandsche Gemeenten (VNG), gevestigd aan de Paleisstraat 5 te 's-Gravenhage. Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. [Briefhoofd:]
NO 988 A.Z. 1940
№ 709 L.M. 1940 31/7
VEREENIGING VAN NEDERLANDSCHE GEMEENTEN.

[Linksboven handgeschreven notities in potlood/inkt:]
G.B. Bosch [?]
v.H. 3
v.H. 2
917

[Adresseringsveld:]
Aan Burgemeester en Wethouders
van
AMSTERDAM.

[Referentieveld:]
Antwoord op brief van:
No.
'S-GRAVENHAGE, 26 Juli 1940.
Paleisstraat 5.
Onderwerp: Ontwerp-verordening.
Bijlagen 1.

[Inhoud:]
Wij zenden U hierbij vertrouwelijk toe een ontwerp-verordening van de Secretarissen-Generaal van de Departementen van Landbouw en Visscherij en van Binnenlandsche Zaken betreffende het benutten van afvalstoffen, welke verordening waarschijnlijk binnenkort zal worden afgekondigd in het Verordeningenblad voor het bezette Nederlandsche gebied. Zooals U daaruit zal blijken zullen de gemeenten na inwerkingtreding verschillende maatregelen ter uitvoering daarvan moeten nemen, o.a. door de vaststelling van een raadsverordening (art. 3, 1e lid). Over deze uitvoering zouden wij gaarne overleg plegen met de vertegenwoordigers van enkele gemeenten. Wij noodigen U daarom uit Uw gemeente te doen vertegenwoordigen op een bespreking die wij ons voorstellen te houden op Donderdag 1 Augustus a.s., des middags om 2 uur, in het gebouw der Vereeniging. Bij deze bespreking zullen ook vertegenwoordigers van het Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd aanwezig zijn.

[Ondertekening:]
VEREENIGING
VAN
NEDERLANDSCHE GEMEENTEN
[Handtekening onleesbaar]

[Stempel onderaan:]
29 JULI 1940 Deze brief is een belangrijk administratief document uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van de brief is de coördinatie tussen de centrale overheid (de Secretarissen-Generaal) en de lokale besturen (gemeenten) via de overkoepelende VNG.

• Onderwerp: Het betreft een nieuwe regeling voor de inzameling en verwerking van afvalstoffen. In een oorlogseconomie zijn grondstoffen schaars; 'afval' (zoals keukenafval voor veevoer of metalen) werd cruciaal voor de nationale voedselvoorziening en industrie.
• Bestuurlijke context: De brief spreekt expliciet over het "bezette Nederlandsche gebied" en over besluiten van de "Secretarissen-Generaal". Omdat de Nederlandse regering naar Londen was uitgeweken, voerden de hoogste ambtenaren onder Duits toezicht het dagelijks bestuur.
• Urgentie: De brief is gedateerd op 26 juli en nodigt uit voor een bespreking op 1 augustus, wat wijst op een snelle implementatie van de oorlogsmaatregelen. De aanwezigheid van het "Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd" onderstreept het strategische belang.
• Vertrouwelijkheid: Het document is als "vertrouwelijk" gemarkeerd, waarschijnlijk omdat de verordening nog niet officieel was gepubliceerd in het Verordeningenblad. In de zomer van 1940 begon de bezetter, via de Nederlandse bureaucratie, de maatschappij verregaand te reguleren om de schaarste te beheersen. De inzameling van afvalstoffen was een van de eerste zichtbare tekenen van de distributie- en schaarste-economie voor de burger.

De VNG speelde hierin een dubbelrol: enerzijds het behartigen van de belangen van de gemeenten, anderzijds het fungeren als doorgeefluik voor de verordeningen van de (onder toezicht staande) centrale overheid. Amsterdam, als grootste gemeente, was een cruciale partner in de uitvoering van dergelijke grootschalige logistieke operaties. De handgeschreven aantekeningen linksboven zijn typisch voor het gemeentearchief van Amsterdam, waar stukken werden geparafeerd en voorzien van dossiernummers door de betreffende afdelingshoofden.