Archief 745
Inventaris 745-305
Pagina 413
Dossier 27
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypt afschrift van een verzoekschrift/petitie.

25 november 1935 (kenmerken M.1935 25/11 en L.M.1935 25/11). Van: De schillenophalersvereniging "Door Eendracht Sterk", Amsterdam (Secretaris J.J. Schagen).

Origineel

Getypt afschrift van een verzoekschrift/petitie. 25 november 1935 (kenmerken M.1935 25/11 en L.M.1935 25/11). De schillenophalersvereniging "Door Eendracht Sterk", Amsterdam (Secretaris J.J. Schagen). No.1/171/1 M.1935 25/11.
No.89 L.M.1935 25/11. AFSCHRIFT


                         AAN DEN GEMEENTERAAD VAN AMSTERDAM:

        Geeft eerbiedig te kennen:

              De schillenophalersvereeniging "Door Eendracht Sterk"
        gevestigd te Amsterdam, secretariaat Amstelveenscheweg 832
        (J.J.Schagen) te Amsterdam;

              dat opgemelde vereeniging Uw College eerbiedig verzoekt,
        voor haar leden vergunningen te verstrekken om in Amsterdam langs
        de huizen schillen alsmede etensresten te mogen ophalen;

              dat wy Uw College erop willen wyzen, dat de toestand
        van de schillenophalers mede in verband met de economische om-
        standigheden, van dien aard is, dat zy met hard werken een zéér
        sober bestaan hebben, en voortvloeit uit het feit dat er in Am-
        sterdam ongeveer 1000 schillenophalers werkzaam zyn, en er aldus
        geen bestaan is in te vinden;

              dat opgemelde vereeniging Uw College verzoekt een ver-
        gunningsstelsel in te voeren te Amsterdam, en wel,

              1e. opdat de schillenophalers normalen arbeidstyden
        krygen daar ze thans 12 à 13 uur per dag werken, en de opbrengst
        van hun arbeid gehonoreerd wordt met *f* 13.- à *f* 14.- per week en
        hiervan vaak een gezin met 5 à 6 kinderen moeten leven, zoodat
        met hard werken bittere armoede wordt geleden;

              2e. Om een einde te maken aan de huidige toestand,
        dat ongure elementen als schillenophaler een wyk onveilig maken,
        daar een schillenophaler een betrekkelyk groot vertrouwen geniet,
        omdat hy het huis inloopt en indien niet betrouwbaar, een hope-
        loos misbruik van dit vertrouwen kan maken, wat reeds meerdere
        malen is voorgekomen, zoodat alreeds om dit feit het wenschelyk
        is, dat opgemelde vereeniging welke leden uit bona-fide schillen-
        ophalers bestaat vergunningen te verstrekken;

              3e. er thans honderden schillenophalers door de straten
        van Amsterdam ryden met oude verhikkels en afgedankte paarden
        die het Stadschoon niet bepaald bevorderen, en het verkeer hier- Dit document is een formele petitie van een belangenvereniging van schillenophalers aan het Amsterdamse stadsbestuur. De kern van het verzoek is de regulering van hun beroepsgroep middels een vergunningenstelsel. De vereniging voert drie hoofdargumenten aan:
  1. Economische nood: Er zijn te veel schillenophalers (ca. 1000), waardoor de inkomsten per persoon extreem laag zijn (13 tot 14 gulden per week voor werkdagen van 12-13 uur). Dit leidde tot bittere armoede voor grote gezinnen.
  2. Sociale veiligheid: Omdat schillenophalers vaak bij mensen binnenkwamen, konden "ongure elementen" misbruik maken van dit vertrouwen. Een vergunning zou als keurmerk voor "bona-fide" (betrouwbare) werkers dienen.
  3. Stadsbeeld en verkeer: De vereniging erkent dat de armoedige staat van hun vervoermiddelen ("verhikkels", waarschijnlijk een verschrijving van vehikels) en de oude paarden het aanzien van de stad en de verkeersdoorstroming schaden.

De taal is formeel-ambtelijk ("geeft eerbiedig te kennen", "opgemelde vereeniging") en de spelling is typerend voor de vroege 20e eeuw (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij'). Het document dateert uit november 1935, midden in de Grote Depressie. Nederland kampte met enorme werkloosheid en armoede. Het beroep van schillenophaler was een vorm van 'informele economie' waarbij keukenafval (aardappelschillen, broodresten) werd opgehaald om als veevoer (varkensvoer) door te verkopen aan boeren buiten de stad.

In tijden van crisis nam het aantal schillenophalers enorm toe omdat het een laagdrempelige manier was om nog iets van inkomen te genereren. Dit leidde echter tot oververzadiging van de markt en excessen. De vereniging "Door Eendracht Sterk" probeerde hier door middel van professionalisering en uitsluiting van niet-leden (via het vergunningenstelsel) een halt toe te roepen en de positie van de gevestigde schillenophalers te beschermen. Dit soort verzoeken leidde uiteindelijk in veel steden tot striktere gemeentelijke verordeningen voor straathandel en afvalinzameling.

Samenvatting

Dit document is een formele petitie van een belangenvereniging van schillenophalers aan het Amsterdamse stadsbestuur. De kern van het verzoek is de regulering van hun beroepsgroep middels een vergunningenstelsel. De vereniging voert drie hoofdargumenten aan:

  1. Economische nood: Er zijn te veel schillenophalers (ca. 1000), waardoor de inkomsten per persoon extreem laag zijn (13 tot 14 gulden per week voor werkdagen van 12-13 uur). Dit leidde tot bittere armoede voor grote gezinnen.
  2. Sociale veiligheid: Omdat schillenophalers vaak bij mensen binnenkwamen, konden "ongure elementen" misbruik maken van dit vertrouwen. Een vergunning zou als keurmerk voor "bona-fide" (betrouwbare) werkers dienen.
  3. Stadsbeeld en verkeer: De vereniging erkent dat de armoedige staat van hun vervoermiddelen ("verhikkels", waarschijnlijk een verschrijving van vehikels) en de oude paarden het aanzien van de stad en de verkeersdoorstroming schaden.

De taal is formeel-ambtelijk ("geeft eerbiedig te kennen", "opgemelde vereeniging") en de spelling is typerend voor de vroege 20e eeuw (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij').

Historische Context

Het document dateert uit november 1935, midden in de Grote Depressie. Nederland kampte met enorme werkloosheid en armoede. Het beroep van schillenophaler was een vorm van 'informele economie' waarbij keukenafval (aardappelschillen, broodresten) werd opgehaald om als veevoer (varkensvoer) door te verkopen aan boeren buiten de stad.

In tijden van crisis nam het aantal schillenophalers enorm toe omdat het een laagdrempelige manier was om nog iets van inkomen te genereren. Dit leidde echter tot oververzadiging van de markt en excessen. De vereniging "Door Eendracht Sterk" probeerde hier door middel van professionalisering en uitsluiting van niet-leden (via het vergunningenstelsel) een halt toe te roepen en de positie van de gevestigde schillenophalers te beschermen. Dit soort verzoeken leidde uiteindelijk in veel steden tot striktere gemeentelijke verordeningen voor straathandel en afvalinzameling.

Kooplieden in dit dossier 31

Aandeel Bedrijfskap.aardapp.-gross.
Afschrijving auto's
Algemene onkosten
Bananen rijpinrichting
Drukwerk & kantoorkosten
Dubieuze Debiteuren
G.G.D. In Waterlooplein
G.G.D. In Waterlooplein " 3.001,40
G.G.D. In Waterlooplein " 820,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein " 1.250,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
T. Girorekening Nieuwmarkt " 6.655.58
H. van Waterlooplein Bl. Distelweg 6 huis
Intrest en kosten Middenst.bank
Licht- en trammasten en lantaarnpalen Waterlooplein
Loon en Sociale Lasten
Salaris H.G.Ruhe f 144.587.14
Stat.Reserve Centr.Werkg.Ris.Bk.
Terreinen, op Waterlooplein " 202,17
Terreinen, op Waterlooplein " 1.045,--
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Vinkeveen aankoop
Alle 31 kooplieden →