Een ambtelijke brief of rapportage betreffende de voedselvoorziening in oorlogstijd/mobilisatietijd. 2 Februari 1940. (Vermoedelijk een ambtelijke afdeling van de gemeente Amsterdam). VP/HG.

2A/1/4 M.

(Handgeschreven:)
Mr. Bierma gezien
[onleesbare paraaf in rood]
ter kennisneming.
Daarna retour s.v.p.

2 Februari 1940.

Aardappelvoorziening
van Amsterdam.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede hebben wij de eer U te berichten, dat wij, overeenkomstig Uw opdracht, op 1 dezer een bespreking hebben gevoerd bij de Nederlandsche Akkerbouw Centrale te 's-Gravenhage, waar de Secretaris dier Centrale, de heer Mr. Pool ons het volgende mededeelde met betrekking tot de aardappelvoorziening van Amsterdam.

Hij stelde voorop, dat de Nederlandsche Akkerbouw Centrale met haar maatregelen niet heeft beoogd om aardappelen op te slaan voor een vorst-periode, doch dat de bedoeling is om binnen de waterlinie eenige voorraden te vormen.

Voor zoo ver de bedoelde voorraden thans nog hier ter stede aanwezig zijn (de laatste weken van strenge vorst is aanvulling uit Zeeland niet voldoende mogelijk geweest), is de Centrale bereid deze geheel ter beschikking van de Amsterdamsche bevolking te stellen; daarvan behoeft dus tijdelijk niets voor militaire doeleinden te worden gereserveerd. Het gaat hier om een hoeveelheid van 1257 ton (= ± 15000 hl.), hetgeen voldoende is voor het verbruik aan Zeeuwsche aardappelen gedurende ± 10 dagen (vide het rapport van den tweeden ondergeteekende d.d. 23 Januari 1940 No.2A/1/2 M.).

De Centrale heeft voorts bereids in de polders rondom Amsterdam 2000 ton (= ± 25000 hl.) aardappelen aangekocht, welke geleverd moeten worden op 1 April a.s. Zoo noodig kunnen [tekst breekt af]

--- * Type document: Een ambtelijke brief of rapportage betreffende de voedselvoorziening in oorlogstijd/mobilisatietijd.
* Kernboodschap: Vanwege een periode van strenge vorst is de aanvoer van aardappelen uit Zeeland gestokt. De Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC) heeft ingestemd om noodvoorraden, die eigenlijk bestemd waren voor militaire doeleinden binnen de waterlinie, vrij te geven voor de burgerbevolking van Amsterdam.
* Cijfers: Er is sprake van een directe voorraad van 1257 ton (genoeg voor 10 dagen) en een toekomstige levering van 2000 ton per 1 april.
* Toon: Formeel-ambtelijk ("Hiermede hebben wij de eer U te berichten").

--- * Historisch moment: De brief is gedateerd op 2 februari 1940. Dit is tijdens de periode van de "Schemeroorlog" of de mobilisatie in Nederland, slechts drie maanden voor de Duitse inval.
* De Winter van 1939-1940: Deze winter was historisch koud. De strenge vorst zorgde voor logistieke problemen (dichtgevroren waterwegen), wat de aanvoer van basisbehoeften zoals aardappelen vanuit Zeeland naar de grote steden bemoeilijkte.
* Strategisch belang: De vermelding van de "waterlinie" is cruciaal; dit verwijst naar de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De overheid legde daar voorraden aan om een eventuele belegering of langdurige verdediging te kunnen doorstaan. Dat deze militaire voorraden nu naar de burgers gaan, toont de ernst van de lokale voedselschaarste door het weer aan.
* De Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC): Dit was een crisisorgaan dat in de jaren '30 was opgericht om de productie en distributie van landbouwproducten te reguleren. Tijdens de mobilisatie speelde de NAC een sleutelrol in de nationale voedselzekerheid.